[Medscape] Top 10 Infographic về COVID-19 năm 2020

Mỗi tuần, chúng tôi xác định những từ hoặc cụm từ tìm kiếm hàng đầu, dựa trên sự quan tâm ngày càng tăng từ các chuyên gia y tế. Sau đó, chúng tôi tổng hợp các phát hiện có nhiều khả năng làm cho chủ đề đó trở nên phổ biến và trình bày chúng  với bảng đồ họa thông tin dựa trên thông tin lâm sàng phù hợp nhất. Không giống như những năm trước, một chủ đề duy nhất thống trị gần như toàn bộ năm 2020: COVID-19. Nhìn lại các chủ đề lâm sàng phổ biến nhất liên quan đến đại dịch không chỉ là lời nhắc nhở về các sự kiện lớn trong quá khứ gần đây mà còn là một chỉ báo về những thông tin nào vẫn cần thiết và những mối quan tâm nào là quan trọng nhất giữa các bác sĩ, y tá và sinh viên đang tiếp tục học tập và làm việc.

10. Trầm cảm liên kết với COVID

 

Vào giữa tháng 8, các chuyên gia chăm sóc sức khỏe bị thu hút bởi sự gia tăng “đáng kinh ngạc” của chứng trầm cảm và lo âu liên quan đến COVID. Dữ liệu từ cuộc sàng lọc sức khỏe tâm thần tình nguyện trực tuyến, do Mental Health America (MHA) phát hành, cho thấy sự gia tăng đáng kể về trầm cảm, lo âu, rối loạn tâm thần và tự tử. Tính đến cuối tháng 6, hơn 169.000 người tham gia đã báo cáo bị trầm cảm hoặc lo lắng từ mức độ trung bình đến nặng, so với những người khác được sàng lọc trước khi đại dịch xảy ra. Riêng tháng 6, 18.000 những người tham gia bổ sung được phát hiện có nguy cơ bị rối loạn tâm thần.

Trong một thông cáo báo chí, Paul Gionfriddo, chủ tịch và giám đốc điều hành của MHA, nói, “Vấn đề lớn hơn bất kì ai có thể tưởng tượng được” .Những ca nghiêm trọng nhất được tìm thấy ở những người trưởng thành dưới 25 tuổi. Khoảng 90% được sàng lọc dương tính với bệnh trầm cảm mức độ vừa đến nặng, và 80% được sàng lọc dương tính với chứng lo âu từ trung bình đến nặng.

Một nghiên cứu dữ liệu cắt ngang và riêng biệt trên hơn 100 người lớn mắc COVID-19 cho thấy rằng trầm cảm và lo lắng có thể phản ánh sự xâm nhập vào hệ thống thần kinh trung ương của coronavirus mới. Các phát hiện cho thấy những thay đổi trong tâm trạng có thể chỉ ra rõ hơn là một phản ứng cảm xúc đối với căn bệnh. Các nhà nghiên cứu kết luận rằng trầm cảm và lo âu “có thể là dấu hiệu của các kết quả COVID-19 nghiêm trọng hơn.”

Ảnh hưởng lâu dài của những thay đổi tâm trạng này và các vấn đề sức khỏe tâm thần đặc biệt đáng lo ngại, vì một phần ba số bệnh nhân ngoại trú với COVID-19 không khỏe vài tuần sau đó. Theo kết quả khảo sát từ Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh, 35% người lớn bị nhiễm coronavirus có triệu chứng đã không trở lại trạng thái khỏe mạnh bình thường khi họ được phỏng vấn 2-3 tuần sau khi xét nghiệm. Các tình trạng tâm thần, chẳng hạn như trầm cảm, có tương quan đáng kể với kéo dài thời gian phục hồi.

Các chuyên gia đã thảo luận về một “đại dịch tiếp diễn” của bệnh tâm thần và tự tử có thể xảy ra sau sự bùng nổ của COVID-19. Lorenzo Norris, MD, trợ lý giáo sư tâm thần học và khoa học hành vi tại George Đại học Washington, mô tả sự kết hợp của các mối đe dọa kinh tế, xã hội và sức khỏe xảy ra đồng thời tương đương với việc “bị ảnh hưởng bởi một trận động đất, sóng thần và nạn đói cùng một lúc.”

Chừng nào đại dịch còn tiếp diễn thì những lo ngại về ảnh hưởng sức khỏe tâm thần kéo dài còn tăng lên. Đặc biệt, việc tập trung vào những thay đổi tâm trạng đã khiến trầm cảm liên quan đến COVID trở thành chủ đề lâm sàng đứng top 10 trong năm 2020.

9. Bệnh Parkinson

Một liên kết gián tiếp với COVID-19 và các lựa chọn mới để chẩn đoán và điều trị đã khiến bệnh Parkinson trở thành chủ đề lâm sàng phổ biến nhất vào cuối tháng 11. Một bài báo được xuất bản trên Trends in Neurosciences đã kiểm tra các cơ chế có khả năng xảy ra ở ba bệnh nhân tương đối trẻ mắc COVID-19 đã phát triển bệnh parkinson lâm sàng. Hai trong số ba người có các triệu chứng parkinson giảm sau khi dùng thuốc dopamin truyền thống. Bệnh nhân thứ ba hồi phục một cách tự nhiên. Trong tất cả các ca bệnh, hình ảnh chụp não cho thấy chức năng của hệ thống dopamine nhân đen thể vân bị suy giảm, như đã thấy trong bệnh Parkinson. Không ai có tiền sử gia đình về tình trạng này, và một bệnh nhân đã trải qua xét nghiệm di truyền và được phát hiện không mang bất kỳ biến thể nguy cơ nào.

Các tác giả của bài báo tin rằng COVID-19 có thể khiến bệnh nhân sớm hoặc muộn mắc bệnh Parkinson. Mặc dù những trường hợp này không chứng minh được mối quan hệ nhân quả giữa hai điều kiện, nhưng các nhà nghiên cứu cho biết khả năng di chứng thần kinh lâu dài là một lí do để COVID-19 nên được điều trị tích cực nhất có thể.

Về mặt ngăn ngừa bệnh Parkinson, một nghiên cứu cho thấy rằng tiêu thụ cà phê có liên quan đến việc giảm nguy cơ ở một nhóm các cá nhân nhỏ. Nghiên cứu cho thấy nồng độ caffein thấp hơn ở bệnh nhân mắc bệnh Parkinson so với nhóm tiêu chuẩn, nhưng sự khác biệt này còn lớn hơn nhiều ở những người có đột biến ở gen lặp lại kinase 2 giàu leucine (LRRK2). Các tác giả đề xuất rằng nếu các phát hiện được xác nhận trong các nghiên cứu bổ sung, các liệu pháp liên quan đến caffeine có thể giúp giảm sự phát triển của tình trạng bệnh ở những người bị đột biến LRRK2.

Theo một tin khích lệ hơn nữa, bệnh Parkinson có thể sớm được chẩn đoán bằng xét nghiệm da. Các nhà nghiên cứu đã sử dụng một xét nghiệm hóa học để phát hiện sự kết tụ của protein alpha-synuclein, một dấu hiệu của tình trạng này, trong các mẫu da khám nghiệm tử thi. Những mẫu này được lấy từ những bệnh nhân đã được xác định là có tình trạng bệnh lý não. Xét nghiệm da cho thấy độ nhạy và độ đặc hiệu cao để chẩn đoán bệnh Parkinson. Nếu kết quả cũng tương tự ở những bệnh nhân còn sống, xét nghiệm da có thể giúp chẩn đoán nhanh hơn và khả năng bắt đầu điều trị dự phòng làm chậm sự tiến triển của bệnh trước khi các triệu chứng nghiêm trọng phát triển.

Một tiến triển trong điều trị cũng nhận được sự chú ý vào tháng 11. Một nghiên cứu cho thấy rằng màng phim ngậm dưới lưỡi apomorphine có hiệu quả và nói chung là an toàn và dung nạp tốt để điều trị theo yêu cầu đối với các giai đoạn nghỉ của bệnh Parkinson. Mặc dù phim ngậm dưới lưỡi có tác dụng phụ qua đường miệng hơn là dạng tiêm, nhưng nó có thể mang lại một số lợi thế về cách sử dụng trong giai đoạn nghỉ. Ví dụ, công thức mới tiện lợi hơn so với việc mang theo thuốc tiêm, vì nó có dạng gói nhỏ, mở ra có chứa vỉ thuốc mà bệnh nhân sẽ đặt nó dưới lưỡi.

Từ những lo ngại liên quan đến COVID cho đến những phát triển mới trong phòng ngừa, chẩn đoán và điều trị, nhiều phát hiện khác nhau đã góp phần đưa bệnh Parkinson trở thành chủ đề lâm sàng đứng top 9 vào năm 2020

8. Kháng thể

Vào đầu tháng 7, các vấn đề xung quanh kháng thể được phát triển sau khi nhiễm COVID-19 đã trở thành chủ đề lâm sàng thịnh hành nhất. Một nghiên cứu từ Trung Quốc cho thấy những người phát triển kháng thể sau khi bị nhiễm SARS-CoV-2 có thể không duy trì chúng được trong hơn một vài tháng. Điều này đặc biệt đúng đối với những người bị lây nhiễm không có triệu chứng.

Một nghiên cứu riêng biệt về các bệnh nhân từ New York cho thấy mặc dù phần lớn những người được nghiên cứu đã sản xuất ra kháng thể sau khi nhiễm coronavirus, 33% số người được kiểm tra có hàm lượng kháng thể cho thấy rằng không có khả năng miễn dịch trong trường hợp tái nhiễm. Kể từ khi những nghiên cứu đó được công bố vào mùa hè, các báo cáo khác đã trình bày những phát hiện tương tự.

Thử nghiệm kháng thể cũng có thể đóng một vai trò trong việc đánh giá liệu COVID-19 đã xâm nhập vào não hay chưa. Một loạt trường hợp nhỏ gồm ba bệnh nhân tại một bệnh viện Hoa Kỳ bị COVID-19 và viêm não cho thấy mặc dù chỉ có một người có lượng bạch cầu hoặc protein bất thường trong dịch não tủy (CSF), tất cả đều có bằng chứng về kháng thể IgM. Tác giả chính Karima Benameur, MD, cho biết kết quả xét nghiệm dịch não tủy cho thấy mức độ bình thường của protein gây viêm không nhất thiết có nghĩa là virus chưa xâm nhập vào não. Cô ấy khuyến khích nên xét nghiệm CSF IgM, nếu có thể, để xác nhận sự liên quan của não ở những bệnh nhân này.

Khi vaccine được trở nên quan tâm nhiều hơn và liệu những người đã mắc bệnh COVID-19 có còn cần tiêm vaccine hay không, các kháng thể có thể vẫn là đóng vai trò cực kỳ quan trọng như trong suốt mùa hè vừa rồi vậy.

7. Viêm kết mạc

Mặc dù các chuyên khoa đều bị ảnh hưởng bởi COVID-19 theo một cách nào đó, các mối quan tâm về nhãn khoa trở thành trọng tâm vào đầu tháng 6, khi viêm kết mạc liên quan đến nhiễm SARS-CoV-2 là chủ đề phổ biến nhất. Bác sĩ H. Nida Sen, giám đốc Phòng khám Viêm màng bồ đào tại Viện Mắt Quốc gia ở Bethesda, Maryland, đề xuất rằng những người bị viêm kết mạc nên được xét nghiệm xem có nhiễm coronavirus hay không. Một số nghiên cứu cũng tìm thấy bằng chứng cho thấy virus có thể gây ra “đau mắt đỏ”.

Một báo cáo trên Tạp chí Nhãn khoa Anh đã mô tả một người đàn ông 30 tuổi mắc COVID-19 và viêm kết mạc cấp tính hai bên. Các mẫu gạc kết mạc duy trì dương tính với SARS-CoV-2 vào ngày thứ 14 và 17 sau khi khởi phát triệu chứng. Tuy nhiên, các tác giả nhấn mạnh rằng việc lấy mẫu kết mạc có thể không hữu ích để chẩn đoán sớm COVID-19 vì ban đầu virus có thể không xuất hiện trên kết mạc. Việc xác định COVID-19 qua mắt nên là một chủ đề được xem xét kỹ lưỡng. Một cuộc khảo sát cho thấy nhãn khoa là một trong ba chuyên khoa hàng đầu có liên quan đến nguy cơ mắc bệnh SARS-CoV-2 cao hơn đối với bác sĩ nội trú tại đây. Đáng chú ý, Li Wenliang, MD, người đã mạo hiểm công việc của mình để lan truyền cảnh báo về COVID-19, là một bác sĩ nhãn khoa và đã chết sau khi nhiễm virus từ một bệnh nhân không triệu chứng.

Do các báo cáo về viêm kết mạc ở bệnh nhân COVID-19 và lo ngại về bệnh lây lan qua mắt, Học viện Nhãn khoa Hoa Kỳ (AAO) đã cập nhật các hướng dẫn ban hành. Thông tin nhấn mạnh rằng, vì bệnh nhân bị viêm kết mạc thường xuyên phải đến phòng khám mắt hoặc khoa cấp cứu, bác sĩ nhãn khoa có thể là bác sĩ lâm sàng đầu tiên xét nghiệm COVID-19 cho bệnh nhân. Do đó, AAO nhấn mạnh các biện pháp phòng ngừa an toàn thích hợp, bao gồm cả việc sử dụng các đầu đo nhãn áp dùng một lần, vì SARS-CoV-2 được tìm thấy trong nước mắt của bệnh nhân bị viêm kết mạc.

Những lo ngại về nhãn khoa liên quan đến đại dịch đang diễn ra đã giúp tình trạng cụ thể này trở thành chủ đề lâm sàng đứng top 7 trong năm 2020.

6. Hydroxychloroquine

Có lẽ không có loại thuốc nào nhận được nhiều sự quan tâm và tranh cãi trong năm nay hơn hydroxychloroquine. Vào tháng 5, khi các bác sĩ lâm sàng cố gắng xác định bất kỳ tác nhân nào có thể hữu ích trong điều trị COVID-19, những lo ngại về thuốc điều trị sốt rét đã khiến nó trở thành một chủ đề lâm sàng thịnh hành.

Nhiều thử nghiệm lâm sàng được tiến hành hồi đầu năm không bao gồm đánh giá điện tâm đồ để loại trừ những người có nguy cơ cao phát triển rối loạn nhịp tim hoặc để xác định những bệnh nhân phát triển khoảng ETc nguy hiểm trong quá trình sử dụng hydroxychloroquine. Hai nghiên cứu được công bố vào ngày 1 tháng 5 đã cung cấp bằng chứng về nguy cơ rối loạn nhịp tim nghiêm trọng.

Một nghiên cứu từ Boston trên 90 bệnh nhân được xác nhận mắc COVID-19 được điều trị bằng hydroxychloroquine cho thấy 23% có khoảng QTc kéo dài đáng kể. Một trong những bệnh nhân bị xoắn đỉnh sau khi điều trị bằng sự kết hợp của hydroxychloroquine và azithromycin. Nghiên cứu thứ hai từ Pháp cho thấy 37 trong số 40 bệnh nhân (93%) được điều trị COVID-19 bằng hydroxychloroquine có tăng ở một số khoảng QTc, nhưng không có bệnh nhân nào phát triển chứng loạn nhịp thất được xác định.

Trong một diễn biến khác, một nghiên cứu trên 150 người lớn nhập viện ở Trung Quốc cho thấy hydroxychloroquine không giúp loại bỏ virus SARS-CoV-2 hoặc làm giảm các triệu chứng của COVID-19. Phát hiện của các nhà nghiên cứu Trung Quốc được ảnh hưởng bởi kết quả của một nghiên cứu đối chứng đối với các bệnh nhân Cựu chiến binh nhập viện với COVID-19, cho thấy hydroxychloroquine có hoặc không có azithromycin không làm giảm nguy cơ phải thở máy. Nó cũng cho thấy nguy cơ tử vong tăng lên khi chỉ dùng mỗi hydroxychloroquine.

Vào cuối tháng 4, Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) đã phát hành một thông báo cho biết “FDA nhận thấy rằng các báo cáo về các vấn đề nhịp tim nghiêm trọng ở những bệnh nhân COVID-19 được điều trị bằng hydroxychloroquine hoặc chloroquine, thường kết hợp với azithromycin và các loại thuốc kéo dài khoảng QT khác. Chúng tôi cũng nhận thấy việc tăng cường sử dụng các loại thuốc này thông qua các đơn thuốc ngoại trú. ” Cơ quan này nhắc lại rằng việc điều trị bằng hydroxychloroquine và chloroquine ở bệnh nhân COVID-19 chỉ nên diễn ra trong bệnh viện và khi việc tham gia vào một thử nghiệm lâm sàng là “không có sẵn” hoặc “không khả thi.”

Nhiệm vụ xác định các phương pháp điều trị hữu ích và an toàn cho COVID-19 luôn được tiến hành. Hydroxychloroquine là chủ đề lâm sàng đứng top 6 trong năm 2020, nhưng bất kỳ loại thuốc hữu ích nào cũng có khả năng trở nên phổ biến vào năm 2021.

5. Hội chứng COVID

Các phát hiện và tiến triển liên quan kết hợp với tình trạng được gọi là “COVID lâu dài” đã dẫn đến một chủ đề lâm sàng thịnh hành nhất vào tháng 10. Một đánh giá về các bằng chứng khoa học hiện có về những người có các triệu chứng COVID-19 kéo dài, được xuất bản bởi Viện Nghiên cứu Sức khỏe Quốc gia, cho thấy COVID lâu dài có thể không chỉ là một hội chứng mà có thể là bốn. Bài báo bao gồm phân tích các triệu chứng tái phát ở bệnh nhân nhập viện và không nhập viện vì COVID-19. Các vấn đề đang diễn ra được báo cáo với hệ hô hấp, não, hệ tim mạch và tim, thận, ruột, gan, và cả da.

Mặc dù nhiều bệnh nhân hồi phục trong vòng 2-3 tuần, ngày càng có nhiều trường hợp COVID kéo dài đã được báo cáo. Các chuyên gia đã bày tỏ lo ngại rằng liệu có đủ nghiên cứu và điều trị các tác động lâu dài của COVID-19 hay không. Các nhà điều tra đang khám phá các mối liên kết tiềm tàng giữa COVID lâu dài, hội chứng mệt mỏi kinh niên và các bệnh do virus khác.

Ngay cả đối với những người không được coi là phải điều trị lâu dài, việc phục hồi từ COVID-19 cũng có thể khó khăn. Việc tập luyện có thể mất 2-3 tháng hoặc lâu hơn để hồi phục lại ban đầu. Các triệu chứng liên quan đến tim, chẳng hạn như đánh trống ngực và nhịp tim nhanh dai dẳng, đã được báo cáo dù không có bất kỳ tình trạng viêm nào còn sót lại trong máu. Phạm vi của vấn đề tiềm ẩn cũng rất đáng kể. Như một chuyên gia đã chỉ ra, với hàng triệu trường hợp, nếu thậm chí 10% có các triệu chứng kéo dài, điều đó có nghĩa là hàng trăm nghìn bệnh nhân mới cần được chăm sóc liên tục sẽ nhập vào các hệ thống y tế trên khắp thế giới.

Ngoài những tác động vật lý lâu dài, tác động tâm lý lâu dài của COVID-19 được đặt cho cái tên “chứng sợ Corona” (Coronaphobia). Mặc dù thuật ngữ này là để chỉ những lo âu và sự lo lắng trải qua khi phản ứng với đại dịch, các nhà nghiên cứu đã chính thức hóa một định nghĩa về những ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe tâm thần. Một số tài liệu cho rằng Coronaphobia có nhiều khả năng xảy ra hơn ở những người cảm thấy dễ mắc bệnh, có khuynh hướng lo lắng hoặc vật lộn với sự không chắc chắn.

Mặc dù nhiều người chăm sóc bệnh nhân COVID-19 vẫn quan tâm các vấn đề ngắn hạn, các vấn đề dài hạn đang ngày càng trở thành chủ đề được quan tâm. Điều này giải thích tại sao “hội chứng COVID” là chủ đề lâm sàng đứng top 5 trong năm 2020.

4. Metformin

 

Vào cuối tháng 8, sự tò mò về vai trò tiềm năng trong COVID-19, cùng với các nghiên cứu khám phá về những lợi ích và tác dụng phụ khác, đã khiến metformin trở thành chủ đề lâm sàng thịnh hành.

Loại thuốc được kê đơn phổ biến nhất cho bệnh tiểu đường loại 2 (T2D) có thể liên quan đến việc giảm nguy cơ tử vong do COVID-19. Kết quả của một nghiên cứu gần đây đã được công bố trực tuyến và cho thấy tỷ lệ tử vong ở bệnh nhân tiểu đường và COVID-19 sử dụng Metformin đã giảm đáng kể. Những phát hiện này hỗ trợ kết quả của bốn nghiên cứu trước đó cũng cho thấy tỷ lệ tử vong ở những người sử dụng metformin giảm so với những người không sử dụng. Tuy nhiên, các chuyên gia nói rằng các thử nghiệm ngẫu nhiên có đối chứng cần chứng minh một cách chắc chắn hiệu quả này là “hầu như không thể trong bối cảnh của COVID-19.”

Các lợi ích tiềm năng và nổi trội của metformin ngoài các vấn đề liên quan đến coronavirus đã được khám phá. Một nghiên cứu quan sát theo thời gian trên 5000 bệnh nhân mắc T2D, được công bố vào mùa xuân này, cho thấy rằng người lớn tuổi được dùng metformin trước phẫu thuật có tỷ lệ sống sót sau 90 ngày cao hơn và ít phải chuyển viện hơn những người không dùng thuốc. Một nghiên cứu quan sát theo thời gian nhỏ, riêng biệt cho thấy metformin cũng có thể giúp cải thiện chức năng vận động ở những người mắc bệnh tiểu đường và Bệnh Parkinson. Cũng vào đầu năm nay, một nghiên cứu quan sát từ Hàn Quốc cho thấy metformin có liên quan đến việc giảm nguy cơ tử vong và gây bệnh thận giai đoạn cuối ở những người mắc T2D mà có bệnh thận mãn tính.

Tuy nhiên, không phải tin tức nào cũng là tích cực. Nghiên cứu ở Vương quốc Anh cho thấy việc sử dụng metformin có liên quan đến việc gia tăng tỷ lệ thiếu máu trung bình ở bệnh nhân T2D. Điều này cũng được phát hiện qua hai thử nghiệm ngẫu nhiên có đối chứng và được lặp lại trong một nghiên cứu thế giới thực về dữ liệu được thu thập thường xuyên. Trong một trong những nghiên cứu, mỗi 1 g / ngày sử dụng metformin có liên quan đến việc tăng 2% nguy cơ thiếu máu hàng năm.

Các câu hỏi về vai trò tiềm năng của nó trong COVID-19 và các nghiên cứu điều tra cả lợi ích và tác dụng phụ tiềm ẩn đã khiến metformin trở thành chủ đề lâm sàng đứng top 4 của năm 2020.

3. Đại dịch

Vào ngày 11 tháng 3, Tổ chức Y tế Thế giới chính thức tuyên bố COVID-19 đã bùng nổ thành một đại dịch, dự kiến ​​thuật ngữ này sẽ trở thành chủ đề lâm sàng phổ biến nhất. Mặc dù có những triệu chứng mới đã được thêm vào danh sách, bảng Infographics này từ đầu mùa xuân đã cho thấy những triệu chứng lần đầu tiên được báo cáo là có liên quan đến COVID-19, cùng với những phát hiện ban đầu liên quan đến bệnh đi kèm và mức độ nghiêm trọng của bệnh.

Ngay từ đầu, một trong những mối quan tâm chính là tỷ lệ tử vong cao ở một số cá nhân. Một nghiên cứu được công bố trên tạp chí Lancet kiểm tra trên những bệnh nhân nội trú trong độ tuổi trưởng thành được xác nhận là mắc COVID-19 từ phòng thí nghiệm của bệnh viện Jinyintan và Bệnh viện phổi Vũ Hán, những người mà được xuất viện hoặc chết trước ngày 31 tháng 1. Đánh giá cho thấy những bệnh nhân không qua khỏi nhập viện có nhiều khả năng lớn tuổi hơn và mắc các bệnh đi kèm và tăng nồng độ D-dimer. Có dấu hiệu nhiễm trùng huyết khi nhập viện, các bệnh đi kèm như tăng huyết áp và đái tháo đường, đông máu bất thường và việc sử dụng thông khí không xâm lấn kéo dài cũng là những yếu tố quan trọng góp phần làm tăng tỷ lệ tử vong.

Một bài xã luận được xuất bản vào cuối tháng 3 trên Tạp chí Y học New England gợi ý rằng tỷ lệ tử vong liên quan đến COVID-19 thực sự có thể “ít hơn 1% khá nhiều”, trái ngược với 2% được báo cáo bởi một số nhóm. Bài xã luận được xuất bản cùng với một báo cáo về các trường hợp COVID-19 được phòng thí nghiệm xác nhận, tỷ lệ tử vong là 1,4% trong số 1099 bệnh nhân. Tuy nhiên, các tác giả của bài xã luận gợi ý rằng số trường hợp không có triệu chứng hoặc ít có triệu chứng có thể cao hơn nhiều lần so với số trường hợp được báo cáo, điều này sẽ làm giảm tỷ lệ tử vong xuống đáng kể dưới 1%.

COVID-19 và các đối tượng liên quan có nhiều khả năng nằm trong số các chủ đề lâm sàng thịnh hành nhất trong năm tới. Bạn có thể tìm thấy tin tức và hướng dẫn mới nhất về COVID-19 trong Trung tâm Tài nguyên Coronavirus của Medscape.

2. Ngón chân COVID

Các triệu chứng da liễu bất thường liên quan đến COVID-19 đã trở thành một chủ đề lâm sàng thịnh hành vào đầu tháng 5. Học viện Da liễu Hoa Kỳ là một trong nhiều hiệp hội đã thành lập các tổ chức đăng ký chia sẻ thông tin về các trường hợp mắc bệnh COVID-19. “Ngón chân COVID” là một trong những biểu hiện da liễu được báo cáo phổ biến hơn cả. Tổn thương xuất hiện trên bàn chân của những bệnh nhân mắc COVID-19 được mô tả là giống những tổn thương ở những người tiếp xúc với nhiệt độ lạnh. Nhiều trường hợp được báo cáo ban đầu liên quan đến trẻ em.

Cùng thời điểm vào mùa xuân, các triệu chứng không điển hình cũng được báo cáo ở người lớn tuổi mắc COVID-19. Các triệu chứng đặc trưng của sốt, ho và khó thở được ghi nhận là không có ở một số bệnh nhân cao tuổi, thay vào đó họ chỉ đơn giản là có vẻ “chậm đi” ngay sau khi bị nhiễm coronavirus, ngủ nhiều hơn bình thường, tỏ ra thờ ơ hoặc bối rối và mất phương hướng. Các triệu chứng thần kinh cũng được mô tả vào tháng 5 trong số các quần thể khác, với bệnh não, mất điều hòa và thậm chí đột quỵ lần đầu tiên liên quan đến COVID-19. Tại thành phố New York, một khoa phẫu thuật thần kinh đã báo cáo 5 trường hợp đột quỵ mạch máu lớn trong thời gian 2 tuần ở những bệnh nhân mắc COVID-19 dưới 50 tuổi. Đó là mức tăng gấp bảy lần so với những gì thường thấy.

Vào khoảng thời gian đó, chứng mất khứu giác trở thành một mối quan tâm ngày càng tăng. Kết quả của một nghiên cứu được công bố trên Diễn đàn Quốc tế về Dị ứng & Mũi học cho thấy 68% bệnh nhân mắc COVID-19 bị suy giảm chức năng khứu giác và 71% bị suy giảm vị giác, trong khi chỉ có 16% và 17% ở nhóm đối chứng tương ứng bị mất khứu giác hoặc vị giác.

Nhiều tháng sau đó, mối liên hệ giữa COVID-19 và các triệu chứng khác nhau vẫn đang được khám phá. Mặc dù sự hiện diện của “ngón chân COVID” vẫn chưa được thêm vào hướng dẫn chính thức, nhưng việc phát hiện da liễu đã nhận được rất nhiều sự chú ý, trở thành chủ đề lâm sàng có đứng top 2 trong năm nay.

1. Vitamin D và COVID-19

Khi các nhà nghiên cứu tiếp tục khám phá các mối liên hệ có thể có  với COVID-19, vitamin D đã nổi lên như một chủ đề lâm sàng thịnh hành vào đầu tháng 11. Một nghiên cứu được công bố trên Tạp chí Nội tiết lâm sàng và Chuyển hóa (Clinical Endocrinology & Metabolism) cho thấy nồng độ 25-hydroxyvitamin D [25 (OH) D] huyết thanh ở bệnh nhân COVID-19 nhập viện thấp hơn so với nhóm dân số làm đối chứng. Những phát hiện này được đưa ra sau khi nghiên cứu riêng biệt phát hiện ra rằng những bệnh nhân nhập viện với COVID-19 có đủ lượng vitamin D sẽ giảm đáng kể biến chứng nghiêm trọng và giảm nguy cơ tử vong so với những người không có đủ. Hơn nữa, một nghiên cứu khác cho thấy rằng những người ở Hoa Kỳ có đủ lượng vitamin D sẽ giảm tới 54% nguy cơ bị nhiễm COVID-19.

Tuy nhiên, bản chất chính xác của mối quan hệ giữa nồng độ vitamin D và COVID-19 vẫn chưa rõ ràng. Các chuyên gia chỉ ra những phát hiện phức tạp tương tự đối với các bệnh khác. Nồng độ vitamin D thấp đã được báo cáo trong nhiều tình trạng khác nhau, từ bệnh đa xơ cứng đến ung thư, với rất ít bằng chứng cho thấy việc bổ sung có tác dụng ngăn ngừa bệnh tật hoặc kiểm soát mức độ nghiêm trọng. Tuy nhiên, một thử nghiệm ngẫu nhiên nhỏ cho thấy vitamin D có thể giúp giảm tỷ lệ nhập viện tại đơn vị chăm sóc đặc biệt (ICU) ở bệnh nhân nhập viện với COVID-19 từ 50% xuống 2%.

Liệu vitamin D có lợi trong các kết quả ICU nói chung hay không vẫn chưa chắc chắn. Năm ngoái, một thử nghiệm không tìm thấy lợi ích thống kê khi bổ sung 540.000 IU vitamin D cho 2624 bệnh nhân bị bệnh nặng. Dù vậy, lợi ích tiềm năng trong thời kỳ đại dịch đã thúc đẩy các cuộc điều tra bổ sung trong các nhóm dân cư chính, chẳng hạn như các nhà chăm sóc người cao tuổi. Một nghiên cứu được công bố trên tạp chí Sức khỏe, dự phòng và dinh dưỡng BMJ (BMJ Nutrition, Prevention & Health) đã phát hiện ra khoảng cách rõ ràng giữa các khuyến nghị bổ sung vitamin D và thực hành thực tế ở dân số này. Vì nhóm đó có nguy cơ đặc biệt đối với các kết quả nghiêm trọng liên quan đến COVID-19, các chuyên gia đang kêu gọi tăng cường nỗ lực để bổ sung đẩy đủ vitamin D.

Các nhà nghiên cứu cảnh báo rằng vitamin D chưa chắc là để bảo vệ khỏi COVID-19 hoặc ngăn ngừa một đợt bệnh nặng. Tuy nhiên, khả năng một chất bổ sung sẵn có với ít tác dụng phụ đáng kể có thể được thu hút sự chú ý một cách rộng rãi, làm nó trở thành chủ đề lâm sàng thịnh hành nhất năm 2020.

Nguồn tham khảo:

  1. https://www.medscape.com/viewarticle/934882
  2. https://www.medscape.com/viewarticle/935019
  3. https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/lary.28964
  4. https://www.medscape.com/viewarticle/934577
  5. https://www.cdc.gov/mmwr/volumes/69/wr/mm6930e1.htm?s_cid=mm6930e1_w
  6. https://www.medscape.com/viewarticle/934830
  7. https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0166223620302423
  8. https://n.neurology.org/content/95/24/e3428
  9. https://onlinelibrary.wiley.com/doi/epdf/10.1002/mds.28242
  10. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32265202/
  11. https://www.medrxiv.org/content/10.1101/2020.04.23.20074310v1
  12. https://jamanetwork.com/journals/jamacardiology/fullarticle/2765631?guestAccessKey=c9a55505-f2d5-4ef1-893e-1bcb3ffa3b02&utm_source=silverchair&utm_medium=email&utm_campaign=article_alert-jamacardiology&utm_content=olf&utm_term=050120
  13. https://www.medrxiv.org/content/10.1101/2020.04.10.20060558v1
  14. https://www.medrxiv.org/content/10.1101/2020.04.16.20065920v1
  15. https://evidence.nihr.ac.uk/themedreview/living-with-covid19/
  16. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32078967/
  17. https://www.medrxiv.org/content/10.1101/2020.07.29.20164020v1
  18. https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1262363620300987?via=ihub
  19. https://www.nejm.org/doi/full/10.1056/NEJMe2002387?query=recirc_curatedRelated_article
  20. https://www.nejm.org/doi/full/10.1056/NEJMoa2002032
  21. https://www.aad.org/member/practice/coronavirus/registry
  22. https://www.usatoday.com/story/news/health/2020/04/27/coronavirus-doctors-learn-more-new-covid-19-symptom-covid-toes/3031743001/
  23. https://onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1002/alr.22579
  24. https://academic.oup.com/jcem/advance-article/doi/10.1210/clinem/dgaa733/5934827
  25. https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0239252
  26. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0960076020302764
  27. https://nutrition.bmj.com/content/early/2020/09/20/bmjnph-2020-000129

Nguồn: Top 10 COVID-19 Infographics of 2020

Người dịch: thaongan2509

Bài viết được dịch thuật và biên tập bởi ykhoa.org – vui lòng không reup khi chưa được cho phép!

Tham gia cập nhật kiến thức y khoa tại Page YLS – https://www.facebook.com/ylamsang.ykhoa

About Khamdinhky

Like page Y lâm sàng để cập nhật những thông tin và bài viết mới nhất!

Check Also

[Healthline] Liệu giữ một nhật ký lo âu có giúp bạn kiểm soát được căng thẳng?

Bạn thường làm gì khi bị căng thẳng hoặc lo âu? Bạn có kể với …