Lịch sử của dao mổ: Sơ khai từ phẫu thuật cắt bao quy đầu bằng đá mài

Thứ Sáu, ngày 22/04/2022 10:00 AM (GMT+7)
Chia sẻ

Dao phẫu thuật là một trong những công cụ phẫu thuật sớm nhất, đã phát triển qua 10 thiên niên kỷ.

Sự kiện: Sống khỏe

Nguồn gốc của dao mổ

John Kirkup – một bác sĩ phẫu thuật đã nghỉ hưu và là người quản lý danh dự của Bộ sưu tập Dụng cụ Lịch sử tại Đại học Bác sĩ phẫu thuật Hoàng gia Anh — đã nghiên cứu lịch sử của các công cụ phẫu thuật trong hơn 20 năm. Theo Tiến sĩ Kirkup, việc cắt bao quy đầu bằng đá mài, một trong những thủ thuật tự chọn được ghi nhận sớm nhất, đã trở thành cơ sở phát triển đá thành dao để sử dụng cho các thủ thuật cơ bản. Cuộc khai quật các địa điểm khảo cổ có niên đại từ thời kỳ đồ đá cũ và đồ đá mới cho thấy những con dao được sử dụng trong phẫu thuật sớm nhất vào khoảng 10.000–8.000 trước Công nguyên.

Lịch sử của dao mổ: Sơ khai từ phẫu thuật cắt bao quy đầu bằng đá mài - 1

Dao mổ làm từ đá lửa của người Ötzi

Ban đầu, các lưỡi dao được làm bằng đá lửa, ngọc bích và đá obsidian. Sau đó, kỹ thuật bẻ và mài sắc được sử dụng để tinh chỉnh những lưỡi dao ban đầu này thành những dụng cụ cắt với các đặc tính mong muốn, biến những vật thể này trở thành những công cụ đầu tiên do con người tinh chế.

Trên thực tế, những dụng cụ này vẫn được sử dụng cho nhiều mục đích tương tự bởi các bộ lạc thổ dân Alaska vào thế kỷ 19. Bằng chứng về các lưỡi dao obsidian được sử dụng cho các thủ thuật phức tạp hơn như craniotomies xuất hiện vào khoảng 4000 năm trước Công nguyên ở Anatolia thời tiền sử, thuộc Thổ Nhĩ Kỳ ngày nay. Một số mẫu vật khảo cổ vẫn đủ sắc để rạch da.

Chuyển đổi sang dao mổ hiện đại

Lưỡi kim loại thay thế đá mài đầu tiên là đồng (3500 TCN), sau đó là sắt (1400 TCN). Nhưng phải đến năm 400 trước Công nguyên, khái niệm về dao phẫu thuật mới được Hippocrates mô tả lần đầu tiên. Ông sử dụng thuật ngữ “macairion”, một phiên bản nhỏ hơn của thanh kiếm Lacedaemonian được gọi là “machaira”, để mô tả công cụ phẫu thuật. Machaira là một lưỡi cắt rộng với một cạnh duy nhất và một đầu sắc nhọn, chứa các đặc điểm cơ bản giống như dao mổ hiện đại như được định nghĩa bởi Từ điển Y khoa của Stedman : “Một con dao nhọn với một cạnh lồi”. Tại Rome, Galen và Celsus đã sử dụng một dụng cụ có hình dạng này – một lưỡi dao nhỏ, sắc, chuyên dùng để rạch và dẫn lưu, sửa chữa gân.

Lịch sử của dao mổ: Sơ khai từ phẫu thuật cắt bao quy đầu bằng đá mài - 2

Dao mổ của người La Mã

Người La Mã đặt tên cho phiên bản của công cụ này là scallpellus, dạng thu nhỏ của từ scalper (“răng cửa” hoặc “máy cắt”). Với sự sụp đổ của Đế chế La Mã, sự đổi mới trong lĩnh vực phẫu thuật đã phát triển mạnh mẽ trong Thời kỳ Vàng của Hồi giáo. Albucasis (Abū al-Qāsim Khalaf ibn al-‘Abbās al-Zahrāwī, 936–1013) ở Caliphate của Córdoba (Tây Ban Nha hiện đại) đã sử dụng một con dao mổ có chứa một lưỡi dao có thể thu vào. Dụng cụ phẫu thuật thậm chí còn trở nên đa dạng và chuyên dụng hơn với thời kỳ Phục Hưng trong thế kỷ 14 và 15. Các phần bổ sung cho dao mổ bao gồm các lưỡi cố định, lưỡi gấp và các đầu khuyên chuyên dụng, chẳng hạn như lưỡi thương, song tinh và các loại hai lưỡi được gọi là catlins.

Các yêu cầu về khử trùng và vô trùng vào cuối thế kỷ 19 khiến các dụng cụ phải tiếp xúc với hóa chất ăn da và khử trùng bằng hơi nước áp suất, vì vậy các loại dao bằng phi kim loại đã trở nên lỗi thời tại thời điểm này.

Lịch sử của dao mổ: Sơ khai từ phẫu thuật cắt bao quy đầu bằng đá mài - 3

Bộ dụng cụ phẫu thuật được dùng trong chiến tranh ở Mỹ

Lịch sử của dao mổ: Sơ khai từ phẫu thuật cắt bao quy đầu bằng đá mài - 4

Các lưỡi dao có thể tháo rời từ năm 1900

Trong kỷ nguyên hiện đại, các hợp kim cứng, chẳng hạn như thép không gỉ 316L và 440C, đã thay thế thép cacbon trong hầu hết các cơ sở. Thép không gỉ có khả năng chống ăn mòn cao và các tay cầm có thể tái sử dụng. Lưỡi dao rút, một khái niệm có từ thời Albucasis của thế kỷ 10, ngày càng trở thành một tính năng an toàn phổ biến. Dao mạ niken và crom trở nên ít phổ biến hơn. Những cải tiến công nghệ gần đây bao gồm zirconium nitride, kim cương và lớp phủ polyme giúp nâng cao tính năng vượt trội của dao mổ trong phẫu thuật.

Lịch sử của dao mổ: Sơ khai từ phẫu thuật cắt bao quy đầu bằng đá mài - 5

Dao mổ dùng trong phẫu thuật ngày nay

Dao mổ, kể từ lần đầu tiên được sử dụng đã là biểu tượng của các bác sĩ phẫu thuật. Sự phát triển của nó theo nhiều cách phản ánh sự tiến bộ của y khoa qua từng thời kì. Người tiền sử đôi khi sử dụng các công cụ bằng đá cho mục đích y tế. Người Hy Lạp và La Mã đã nâng cao cả kiến ​​thức và kỹ năng trong khi tạo ra những con dao phẫu thuật chuyên dụng. Còn các bác sĩ phẫu thuật đã tinh chỉnh các kỹ thuật khi đưa công cụ này vào sử dụng và dao mổ đã trở thành công cụ không thể thiếu trong phẫu thuật ngày nay.

Nguồn: https://baogiaothong.vn/lich-su-cua-dao-mo-so-khai-tu-phau-thuat-cat-bao-quy-dau-bang-da-mai-d54…Nguồn: https://baogiaothong.vn/lich-su-cua-dao-mo-so-khai-tu-phau-thuat-cat-bao-quy-dau-bang-da-mai-d549943.html

Ai là người phát minh ra ống tiêm và hành trình cải tiến dụng cụ y tế quan trọng bậc nhất này

Ít ai biết được, ống tiêm đầu tiên ra đời là để chữa cho một nữ bệnh nhân bị đau dây thần kinh ở mặt trong suốt nhiều năm.

About hlthaibao

Like page Y lâm sàng để cập nhật những thông tin và bài viết mới nhất!

Check Also

Nam thanh niên 29 tuổi tức ngực khó thở, sút cân, đi khám phát hiện ung thư

Thứ Sáu, ngày 20/05/2022 16:00 PM (GMT+7) Chia sẻ Trước khi vào viện một tháng, …

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *