Khó thở do suy tim có dấu hiệu đặc trưng nào?

Khó thở là một trong những triệu chứng phổ biến ở bệnh nhân mắc suy tim, đặc biệt là từ giai đoạn độ 2 trở đi. Ở giai đoạn này, người bệnh thường cảm thấy khó thở khi thực hiện các hoạt động gắng sức. Tuy nhiên, tình trạng này có thể giảm đi khi người bệnh nghỉ ngơi. Khi bệnh tiến triển đến giai đoạn 3 và 4, ngay cả những hoạt động nhẹ cũng có thể gây khó thở, và tình trạng này không giảm khi nghỉ ngơi.

Khó thở ở những người suy giảm chức năng tim có thể trở nên nghiêm trọng hơn khi họ nằm xuống, đặc biệt khi đầu không được nâng cao. Đôi khi, người bệnh có thể trải qua cơn khó thở đột ngột vào ban đêm, khiến họ tỉnh giấc và không thể ngủ được do cảm giác hụt hơi hay ngạt thở, buộc họ phải kê thêm gối để nâng phần thân trên hoặc ngồi dậy để dễ thở hơn.

Dấu hiệu nhận biết khó thở do suy tim thường gặp

Bệnh nhân có tình trạng suy giảm chức năng tim có thể gặp khó thở trong nhiều hoạt động, không chỉ vào ban ngày mà còn cả ban đêm, với những đặc điểm sau đây:

Khó thở khi gắng sức

Khó thở khi gắng sức là dấu hiệu dễ nhận biết nhất trong suy tim. Ở giai đoạn đầu, bệnh nhân có thể cảm thấy hụt hơi kèm theo cảm giác đau ngực khi thực hiện các hoạt động gắng sức vừa phải như đi bộ, leo cầu thang hoặc tập thể dục. Thông thường, tình trạng này sẽ cải thiện khi nghỉ ngơi. Tuy nhiên, trong giai đoạn nặng, khó thở khi gắng sức có thể không giảm ngay cả khi bệnh nhân nghỉ ngơi.

Khó thở khi nằm

Suy tim cũng là một trong những nguyên nhân gây khó thở khi nằm. Người bệnh có thể cảm thấy không thở được khi nằm xem tivi, đọc sách hoặc trong quá trình khám bệnh. Họ thường cảm thấy dễ thở hơn khi đứng dậy hoặc ngồi lên.

Khó thở khi nằm xảy ra do khi nằm ngửa, máu từ chân sẽ dồn về các mạch máu phổi, dẫn đến tình trạng tích tụ dịch quanh phổi và tràn vào các phế nang, gây khó khăn trong việc trao đổi khí. Ngoài ra, tình trạng này cũng có thể là dấu hiệu của các bệnh lý khác như tăng áp phổi, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), phù phổi, viêm phổi nặng,…

Khó thở về đêm

Cơn khó thở xảy ra vào ban đêm trong lúc ngủ có thể khiến bệnh nhân tỉnh dậy đột ngột sau 1-2 giờ ngủ. Khó thở về đêm thường đi kèm với ho, liên quan đến tình trạng ứ máu trong mạch phổi do suy tim. Người bệnh thường cảm thấy dễ thở hơn sau khoảng 10-15 phút khi ngồi dậy.

Yếu tố nguy cơ gây khó thở ở bệnh nhân suy tim

Có một số yếu tố làm tăng nguy cơ khó thở ở bệnh nhân suy tim, bao gồm:

Tác dụng phụ của thuốc

Nhiều loại thuốc như thuốc điều trị tiểu đường, thuốc huyết áp cao, hóa trị, thuốc điều trị bệnh máu, rối loạn nhịp tim, thuốc kháng viêm không steroid, thuốc điều trị các bệnh về phổi và tiết niệu có thể làm tăng nguy cơ ảnh hưởng đến chức năng tim và gây khó thở.

Thiếu máu, thiếu sắt

Thiếu máu nghiêm trọng có thể dẫn đến tình trạng thiếu oxy cung cấp cho cơ thể, làm rối loạn chức năng của thất trái và ảnh hưởng đến khả năng bơm máu của tim.

Lối sống ít vận động

Thói quen ít vận động có thể dẫn đến tình trạng thừa cân béo phì, gia tăng nguy cơ mắc các bệnh mỡ máu và làm giảm khả năng bơm máu của tim. Hoạt động thể chất được chứng minh là có lợi cho sức khỏe tim mạch, từ đó làm giảm các triệu chứng như khó thở, hụt hơi và đau ngực.

Béo phì

Người thừa cân, béo phì có nguy cơ gặp phải khó thở cao hơn so với những người có chỉ số BMI bình thường.

Các bệnh lý phổi đi kèm

Các bệnh như bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), hen suyễn, viêm phổi, thuyên tắc phổi,… có thể gia tăng áp lực cho tim, dẫn đến tình trạng thiếu oxy trong máu và khó thở, thường kèm theo khò khè.

Để cải thiện tình trạng khó thở do suy tim, người bệnh nên thay đổi lối sống để kiểm soát và giảm triệu chứng khó thở. Một số biện pháp có thể bao gồm: kiểm soát lượng muối tiêu thụ hàng ngày, không nên vượt quá 2g muối/ngày; bổ sung thực phẩm giàu chất xơ, omega-3 và chất chống oxy hóa như rau xanh, trái cây tươi, các loại đậu và ngũ cốc; hạn chế rượu, bia; thay thế thịt đỏ bằng thịt trắng (cá, gà, vịt); tăng cường hoạt động thể chất, tập thể dục đều đặn; từ bỏ thuốc lá; kiểm soát trọng lượng cơ thể; giảm căng thẳng và cải thiện môi trường sống cùng chất lượng giấc ngủ.