[COVID-19] Uptodate: Đánh giá và quản lý ngoại trú ở người lớn


(COVID-19): Đánh giá và quản lý ngoại trú ở người lớn
Các tác giả: Pieter Cohen, MD, Jessamyn Blau, MD
Chỉnh sửa: Joann G Elmore, MD, MPH
Phó tổng biên tập: Lisa Kunins, MD, Allyson Bloom, MD
Tất cả các chủ đề được cập nhật khi có bằng chứng mới và quy trình đánh giá ngang hàng của chúng tôi được hoàn tất.
Xét duyệt tài liệu lưu hành thông qua vào: tháng 6 năm 2020. | Chủ đề này được cập nhật lần cuối: ngày 20 tháng 7 năm 2020.
Dịch tiếng Việt: Nguyễn Cảnh Toàn (a). Chỉnh sửa: Bùi Ngọc Vũ (a). Duyệt bài: K – Ykhoa.org
(a): Sinh viên Khoa Y – Đại học Duy Tân
Link bài gốc: https://www.uptodate.com/contents/coronavirus-disease-2019-covid-19-outpatient-evaluation-and-management-in-adults
Bài dịch được thực hiện trong chương trình Tình nguyện Y Khoa hỗ trợ phòng chống dịch COVID-19 tháng 8/2020
 
GIỚI THIỆU
Vào cuối năm 2019, một loại coronavirus mới được xác định là nguyên nhân gây ra một loạt các trường hợp viêm phổi ở Vũ Hán, Trung Quốc. Sau đó, sự lây nhiễm nhanh chóng lan rộng khắp thế giới, dẫn đến một đại dịch toàn cầu. Hiện tại coronavirus được định là hội chứng hô hấp cấp tính nặng coronavirus 2 (SARS-CoV-2) và căn bệnh mà nó gây ra là bệnh coronavirus 2019 (COVID-19). Phổ COVID-19 ở người trưởng thành biểu hiện từ nhiễm virus không triệu chứng đến các triệu chứng đường hô hấp nhẹ đến viêm phổi nặng với hội chứng suy hô hấp cấp tính (ARDS) và rối loạn chức năng đa cơ quan. Sự hiểu biết của chúng tôi về phổ bệnh cũng như các chiến lược kiểm soát tối ưu đang được tiếp tục phát triển.
Chủ đề này sẽ đề cập đến việc quản lý bệnh nhân trưởng thành mắc COVID-19 (đã được cho là mắc bệnh và được xác nhận) trong môi trường ngoại trú, bao gồm tư vấn tự chăm sóc, chăm sóc từ xa, quản lý phòng khám ngoại trú, và chuyển đến khoa cấp cứu (ED). Điều quan trọng cần lưu ý là có dữ liệu hạn chế thông báo các chiến lược quản lý bệnh nhân ngoại trú, và cách tiếp cận được mô tả ở đây dựa trên kinh nghiệm lâm sàng của chúng tôi; bác sĩ lâm sàng nên tính đến hoàn cảnh xã hội và bệnh lý của từng bệnh nhân cũng như các nguồn lực địa phương sẵn có.
Các chiến lược quản lý chung, bao gồm các biện pháp kiểm soát nhiễm virus, chăm sóc bệnh nhân nhập viện và các biến chứng COVID-19 điển hình, sẽ được thảo luận chi tiết ở những phần khác, cũng như là sự để tâm đến các quần thể đặc biệt:

(Có liên quan: Bệnh coronavirus 2019 (COVID-19): Phân loại điện thoại ban đầu của bệnh nhân ngoại trú trưởng thành .)
 
NHỮNG NGUYÊN TẮC CHUNG
Chăm sóc liên tục  –  Khi có thể, chúng tôi ưu tiên quản lý tất cả các bệnh nhân bị nghi ngờ hoặc được xác nhận là mắc COVID-19 trong chương trình quản lý chăm sóc liên tục ngoại trú bao gồm:

Ngoài ra, phòng khám ngoại trú nên có mối quan hệ phối hợp chặt chẽ với khoa cấp cứu địa phương (ED) và thực hiện việc hợp tác trong chương trình chăm sóc liên tục. (Xem ‘Cơ sở lý luận để quản lý ngoại trú và chăm sóc từ xa’ dưới đây.)

  • Mối quan hệ làm việc chặt chẽ với các quan chức y tế công cộng địa phương và các nhà lãnh đạo cộng đồng.

Trong một hệ thống như vậy, các bệnh nhân có thể tham gia chương trình chăm sóc COVID-19 lưu động bằng cách liên hệ với nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe chính của họ hoặc sau khi xuất viện từ ED hoặc một khu ở bệnh viện nội trú.
Ngoài ra, trong quá trình điều trị bệnh và hồi phục, bệnh nhân có thể chuyển sang các địa điểm chăm sóc khác nhau để được theo dõi theo nhu cầu lâm sàng (ví dụ, từ quản lý tự chăm sóc tại nhà, đến phòng khám ngoại trú hoặc đánh giá ED, sang theo dõi chăm sóc từ xa, và trở lại quản lý tự chăm sóc).
Cơ sở lý luận cho quản lý ngoại trú và chăm sóc từ xa  –  Quản lý ngoại trú phù hợp với hầu hết bệnh nhân mắc COVID-19; trong khoảng 80 phần trăm bệnh nhân, bệnh nhẹ và không cần có sự can thiệp y tế hoặc phải nhập viện [ 4,5 ]. Ngoài ra, quản lý từ xa (telehealth) tương thích với phần lớn bệnh nhân vì những lý do sau:

  • Quản lý từ xa có thể ngăn chặn những chuyến thăm khám y tế trực tiếp không cần thiết, bao gồm các chuyến thăm đến các cơ sở chăm sóc khẩn cấp và ED. Do đó, nó tránh được trạng thái căng thẳng thêm, không cần thiết đối với một hệ thống chăm sóc sức khỏe đã quá tải và đang bị đè nặng (bao gồm cả việc sử dụng các nguồn lực hạn chế, đặc biệt là thiết bị bảo vệ cá nhân [PPE]).
  • Các chuyến thăm khám sức khỏe trực tiếp của nhà cung cấp yêu cầu bệnh nhân phải rời khỏi nhà, đi bằng phương tiện giao thông công cộng, tư nhân, hoặc xe cấp cứu và có khả năng khiến những người khác tiếp xúc với SARS-CoV-2. Ngoài ra, khi đến một cơ sở chăm sóc sức khỏe, bệnh nhân có thể khiến các bệnh nhân và nhân viên chăm sóc sức khỏe khác tiếp xúc với virus.

Tạo ra một chương trình chăm sóc bệnh nhân ngoại trú phối hợp, toàn diện, kết hợp những yếu tố này có thể cho phép nhiều bệnh nhân được chăm sóc hỗ trợ tại nhà hơn và, nếu cần thiết, trong môi trường phòng khám cấp cứu, hỗ trợ giảm tải ED và việc sử dụng tài nguyên bệnh viện.
Chăm sóc sức khỏe từ xa đã được sử dụng để quản lý bệnh nhân trong các đợt dịch bệnh bùng nổ trước đó, bao gồm SARS, hội chứng hô hấp Trung Đông (MERS) và cúm A H1N1 [ 6 ]. Tuy nhiên, sự đánh giá từ xa chưa được nghiên cứu trong bối cảnh đại dịch toàn cầu cũng như chăm sóc bệnh nhân mắc COVID-19; do đó, bằng chứng chứng minh kết quả cải thiện với quản lý tại nhà đối với COVID-19 là chưa đủ.
Đánh giá chăm sóc sức khỏe từ xa cho COVID-19 trong đại dịch có thể được thực hiện bằng cách gọi điện thoại, nền tảng từ xa dựa trên video hoặc nền tảng trò chuyện video thương mại; định dạng được chọn phải tuân thủ các quy định về quyền riêng tư của bệnh nhân hiện hành [ 7 ].
Tính linh hoạt trong cách tiếp cận chăm sóc –  Dữ liệu chất lượng cao hỗ trợ tính ưu việt của bất kỳ chiến lược quản lý bệnh nhân ngoại trú nào vẫn đang còn thiếu, và các phác đồ điều trị đang được phát triển và sửa đổi khi có thêm sự hiểu biết về căn bệnh.
Cách tiếp cận của chúng tôi dựa trên kinh nghiệm lâm sàng của mình trong việc điều trị bệnh nhân mắc COVID-19 và chú trọng hơn vào việc tránh lây nhiễm, bảo tồn các nguồn lực hạn chế (bao gồm các xét nghiệm và PPE) và giảm gánh nặng cho các hệ thống chăm sóc sức khỏe quá tải. (Xem “bệnh Coronavirus 2019 (COVID-19): Dịch tễ học, virus học, và phòng ngừa”, phần nói về ‘Phòng ngừa”’ và “Bệnh Coronavirus 2019 (COVID-19): Chẩn đoán”, phần nói về ‘Thử nghiệm COVID-19 không sẵn có’ và “Bệnh Coronavirus 2019 (COVID-19): Kiểm soát nhiễm trùng trong chăm sóc sức khỏe và tại nhà”, phần nói về ‘Khi PPE bị giới hạn’ .)
Cường độ (tần suất và thời gian) theo dõi bệnh nhân ngoại trú sẽ thay đổi tùy theo nguy cơ mắc bệnh nặng của bệnh nhân, sẽ khác nhau tùy theo thể chế, khu vực và nguồn lực sẵn có và sẽ thay đổi theo gánh nặng bệnh tật ở một địa điểm nhất định. Ví dụ, một số tổ chức đã có thể thành lập các phòng khám hô hấp chuyên dụng dành riêng cho việc quản lý bệnh nhân COVID-19, với các tùy chọn quản lý trực tiếp và từ xa có sẵn; ở nhiều địa điểm khác, những bệnh nhân này đang được quản lý bởi các bác sĩ lâm sàng chăm sóc chính, thường là trong tham vấn ý kiến ​​với một nhóm các bác sĩ lâm sàng được đào tạo đặc biệt.
Ngoài ra, các tổ chức có thể cần phải sửa đổi các giao thức, thậm chí trong khoảng thời gian vài tuần, để đáp ứng với sự gia tăng số lượng bệnh nhân nghi ngờ nhiễm virus mà họ đang quản lý [8].
ĐÁNH GIÁ BAN ĐẦU
Hầu hết các bệnh nhân lo ngại về COVID-19, ngay cả những người có triệu chứng nhẹ, sẽ có khả năng bắt đầu liên hệ với hệ thống chăm sóc sức khỏe. Đối với những bệnh nhân đó, các công cụ tự đánh giá hoặc đánh giá từ xa (chăm sóc sức khỏe từ xa) là cách tiếp cận quản lý ban đầu được ưa thích [9-11].
Các công cụ tự đánh giá bệnh nhân – Tài liệu giáo dục bệnh nhân, bao gồm các công cụ tự đánh giá, có thể giúp bệnh nhân xác định xem có cần thiết đánh giá y tế hay không và việc phổ biến chủ động các tài liệu này có thể làm tăng nhận thức và khuyến khích sử dụng. Các công cụ tự đánh giá trực tuyến khác nhau được công bố bởi các tổ chức y tế [12] và các cơ quan y tế chính phủ có thể hướng dẫn bệnh nhân thông qua các câu hỏi và gợi ý khi nào cần được chăm sóc y tế; bằng cách làm theo hướng dẫn, nhiều bệnh nhân mắc bệnh nhẹ có thể tự phục hồi tại nhà mà không cần phải đến và tiếp xúc trực tiếp với nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe. Tuy nhiên, trước khi đề xuất một công cụ đánh giá cụ thể, các bác sĩ lâm sàng nên kiểm tra các lựa chọn cẩn thận, vì chúng có thể vượt quá khả năng của bệnh nhân có trình độ hiểu biết về sức khỏe hạn chế hoặc có thể nhanh chóng bị lạc hậu so với các hướng dẫn thay đổi nhanh chóng.
Trong một nghiên cứu, việc sử dụng một công cụ tự đánh giá được ghi vào hồ sơ sức khỏe điện tử cho phép 40% bệnh nhân có triệu chứng được xử lý thích hợp cho việc tự chăm sóc [11]. Tuy nhiên, nghiên cứu này được thực hiện trong bối cảnh tỷ lệ mắc hội chứng hô hấp cấp tính nặng coronavirus 2 (SARS-CoV-2) tương đối thấp và có thể không thể hiện được bối cảnh khi có sự lây truyền rộng rãi trong cộng đồng.
Phân loại điện thoại ban đầu – Ngoài các công cụ tự đánh giá, một cuộc gọi phân loại ban đầu của nhân viên phòng khám thường có thể xác định bệnh nhân nào thích hợp để tự chăm sóc tại nhà, bệnh nhân nào đảm bảo nhận được sự chăm sóc sức khỏe từ xa từ bác sĩ lâm sàng kịp thời (televisit) và bệnh nhân nào bảo đảm phải thăm khám tại phòng khám ngoại trú hoặc đánh giá tại khoa cấp cứu khẩn cấp (ED) [ 13 ]. (Xem ‘Phân tầng nguy cơ’ dưới đây.) (Có liên quan (s): Bệnh Coronavirus 2019 (COVID-19): Phân loại điện thoại ban đầu ở bệnh nhân ngoại trú trưởng thành .)
Bất kỳ bệnh nhân nào có triệu chứng gợi giống như suy hô hấp hoặc thiếu oxy (ví dụ, khó thở đáng kể khi nghỉ ngơi hoặc rối loạn tâm thần) nên gọi khẩn cấp để đánh giá trực tiếp; địa điểm chăm sóc thích hợp phụ thuộc vào mức độ nghiêm trọng của các triệu chứng và được thảo luận ở phần khác. (Xem ‘Đánh giá trực tiếp về chứng khó thở nghiêm trọng/rất nghiêm trọng, thiếu oxy và lo lắng về mức độ cấp tính cao hơn’ dưới đây.)
Nghi ngờ về COVID-19 và vai trò của xét nghiệm –  Trong đại dịch, bệnh nhân sống ở khu vực lây nhiễm rộng rãi trong cộng đồng và có các triệu chứng tương thích thường được quản lý theo nguyên tắc như khi bị nhiễm COVID-19, ngay cả khi họ chưa được xét nghiệm hoặc có kết quả xét nghiệm âm tính ban đầu.
Bệnh nhân mắc COVID-19 lần đầu thường cảm thấy như ốm do virus với các triệu chứng từ nhiễm trùng đường hô hấp trên nhẹ (ví dụ viêm họng, chảy nước mũi) đến nhiễm trùng đường hô hấp dưới (ví dụ: ho, sốt), các triệu chứng giống cúm (ví dụ, sốt, ớn lạnh, đau đầu, đau cơ) hoặc viêm dạ dày ruột (ví dụ, buồn nôn, nôn, tiêu chảy) (bảng 1) [14,15]. Mất cảm giác về mùi hương và vị cũng có thể xảy ra [ 16 ], với mất khứu giác thường được ghi nhận sớm trong quá trình bệnh [ 17,18 ]. Khó thở, nếu ngày càng không thuyên giảm, có xu hướng xảy ra ở hầu hết các bệnh nhân từ bốn đến tám ngày sau khi xuất hiện các triệu chứng, mặc dù nó có thể xảy ra sau 10 ngày [ 14]. Ở những bệnh nhân có các triệu chứng ít điển hình hơn như chỉ chảy nước mũi hoặc đau đầu, khả năng mắc bệnh do COVID-19 nên tính theo tỷ lệ mắc bệnh thường gặp ở địa phương. Tuy nhiên, trong đại dịch, COVID-19 không thể loại trừ được dựa trên lịch sử lâm sàng. Hơn nữa, ngay cả ở những nơi có tỷ lệ mắc COVID-19 cao, nên xem xét khả năng dẫn đến nguyên nhân khác của các triệu chứng. (Xem ‘Quản lý các nguyên nhân tiềm ẩn khác của các triệu chứng’ dưới đây và “Bệnh Coronavirus 2019 (COVID-19): Đặc điểm lâm sàng”, phần về ‘Biểu hiện ban đầu’ .)
Tính khả dụng của xét nghiệm SARS-CoV-2 rất khác nhau giữa các vùng. Nếu năng lực kiểm tra và nguồn cung cấp thiết bị bảo vệ cá nhân (PPE) đầy đủ cho phép, chúng tôi ưu tiên sử dụng thử nghiệm rộng rãi, bao gồm cả kiểm tra đối với người đang lái xe, điều này rất quan trọng cho các mục đích dịch tễ học. Tuy nhiên, khi nguồn lực bị hạn chế, xét nghiệm SARS-CoV-2 ở bệnh nhân ngoại trú bị bệnh nhẹ có thể không có sẵn hoặc không phù hợp; tại Hoa Kỳ, Trung tâm kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh (CDC) và Hiệp hội bệnh truyền nhiễm Hoa Kỳ đã đề xuất các ưu tiên để thử nghiệm ( bảng 2 ). Tiêu chí cụ thể để thử nghiệm thay đổi theo vị trí, tổ chức và sẽ thay đổi theo thời gian. (Xem “Bệnh Coronavirus 2019 (COVID-19): Chẩn đoán”, phần về ‘Thử nghiệm COVID-19 không sẵn có’ .)
Ở những bệnh nhân có thể trải qua thử nghiệm, phát hiện RNA SARS-CoV-2 bằng phản ứng chuỗi polymerase sao chép ngược (RT-PCR) xác nhận được COVID-19. Tuy nhiên, do khả năng cho kết quả âm tính sai lệch, một phần do tính biến thiên của mẫu và biến thể tải lượng virus, một xét nghiệm âm tính duy nhất không loại trừ sự nhiễm bệnh ở tất cả các bệnh nhân [ 19,20 ]. Nếu xét nghiệm ban đầu là âm tính nhưng sự nghi ngờ về COVID-19 vẫn còn (ví dụ, các triệu chứng gợi đến mà không có nguyên nhân thay thế rõ ràng) và xác nhận sự hiện diện của nhiễm bệnh là quan trọng để quản lý hoặc kiểm soát nhiễm bệnh, chúng tôi khuyên bạn nên lặp lại việc xét nghiệm. (Xem phần “Bệnh Coronavirus 2019 (COVID-19): Chẩn đoán”, phần về ‘Kết quả NAAT âm tính’ .)
Phát hiện kháng thể không có hoặc rất hạn chế về chẩn đoán trong điều trị ngoại trú cấp tính; chúng tôi không sử dụng phương pháp huyết thanh học để loại trừ hoặc chẩn đoán nhiễm COVID-19 cấp tính. (Xem“Bệnh Coronavirus 2019 (COVID-19): Chẩn đoán”, phần về ‘Huyết thanh học để xác định nhiễm bệnh sớm/muộn’ .)
Thử nghiệm trong phòng thí nghiệm cho SARS-CoV-2 được xem xét chi tiết ở những phần khác. (Xem “Bệnh Coronavirus 2019 (COVID-19): Chẩn đoán” .)
Phân tầng rủi ro – Phương pháp quản lý chăm sóc liên tục tập trung vào bệnh nhân của chúng tôi dựa trên phân tầng theo nguy cơ phát triển bệnh nghiêm trọng và theo dõi sát sao tình trạng mất bù hô hấp. Bệnh nhân không có triệu chứng ban đầu nghiêm trọng, được coi là đủ ổn định để không cần yêu cầu đánh giá trực tiếp ngay lập tức, có phân tầng nguy cơ để xác định cường độ (tần suất và thời gian) theo dõi.
Đánh giá nguy cơ mắc bệnh nghiêm trọng – Tuổi cao hơn và một số bệnh mãn tính nhất định có liên quan đến bệnh nghiêm trọng và tỷ lệ tử vong cao hơn từ COVID-19 ( bảng 3 ). Cụ thể, các yếu tố nguy cơ đối với bệnh nghiêm trọng bao gồm:

  • Tuổi ≥ 65 tuổi
  • Cư trú tại nhà dưỡng lão hoặc cơ sở chăm sóc dài hạn
  • Tình trạng suy giảm miễn dịch, bao gồm cấy ghép nội tạng rắn, nhiễm HIV, suy giảm miễn dịch khác, thuốc ức chế miễn dịch bao gồm cả corticosteroid toàn thân
  • Bệnh phổi mãn tính, bao gồm bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), hen trung bình đến nghiêm trọng, xơ nang, xơ phổi
  • Bệnh tim mạch
  • Ung thư
  • Tăng huyết áp
  • Béo phì (chỉ số khối cơ thể [BMI] ≥30 kg / m2)
  • Đái tháo đường
  • Bệnh thận mãn tính
  • Bệnh gan mãn tính
  • Bệnh mạch máu não
  • Rối loạn thần kinh, bao gồm mất trí nhớ
  • Rối loạn do sử dụng thuốc lá
  • Rối loạn huyết học, bao gồm bệnh hồng cầu hình liềm và bệnh tan máu bẩm sinh
  • Mang thai

Các loại này dựa trên hướng dẫn của CDC , được lấy từ dữ liệu của các nghiên cứu đoàn hệ, trong đó tuổi càng cao và các tình trạng tiềm ẩn này có liên quan đến bệnh nghiêm trọng và tử vong [ 5,21-26 ].
Ngoài ra, các bệnh nhân người Mỹ gốc Phi và gốc Tây Ban Nha có tỷ lệ nhập viện và tử vong cao không tương xứng [ 5,22,23,25,27,28 ]. Lý do cho phát hiện này không rõ ràng nhưng có thể liên quan đến sự bất bình đẳng trong các yếu tố xã hội quyết định đến sức khỏe (ví dụ: tiếp cận chăm sóc sức khỏe, ổn định kinh tế, môi trường sống, kinh nghiệm cộng đồng, giáo dục) có thể dẫn đến việc mắc bệnh [ 29 ]. Các yếu tố rủi ro đối với COVID-19 nghiêm trọng sẽ được thảo luận chi tiết ở những phần khác. (Xem “Bệnh Coronavirus 2019 (COVID-19): Đặc điểm lâm sàng”, phần về ‘Các yếu tố nguy cơ đối với bệnh nghiêm trọng’ .)
Điều quan trọng cần lưu ý là mặc dù bệnh nhân ≥ 65 tuổi hoặc có tình trạng bệnh mãn tính được kiểm soát kém có nguy cơ nhập viện và tử vong cao hơn, nhiễm SARS-CoV-2 có thể gây ra tình trạng thảm khốc ở bất kỳ bệnh nhân nào, ngay cả ở những bệnh nhân không có dấu hiệu của những yếu tố rủi ro này. Hơn nữa, ở tất cả những người trưởng thành, ngay cả những người <65 tuổi, việc số tuổi tăng lên có liên quan đến tăng nguy cơ mắc bệnh nghiêm trọng.
Ngoài ra, mặc dù đại đa số trẻ em mắc bệnh COVID-19 đều bị nhẹ [ 30,31 ], trẻ sơ sinh và trẻ em mắc các bệnh nội khoa tiềm ẩn cần được theo dõi sát sao; bệnh nghiêm trọng rất có thể xảy ra ở trẻ em với các yếu tố y tế tiềm ẩn [32]. Hội chứng viêm đa hệ thống ở trẻ em (MIS-C) là một tình trạng hiếm gặp nhưng trình trạng nghiêm trọng đã được báo cáo ở trẻ em và thanh thiếu niên liên quan đến nhiễm bệnh hoặc phơi nhiễm COVID-19 hiện tại hoặc gần đây [ 33-37 ]. Nó có chung các đặc điểm lâm sàng với bệnh Kawasaki (KD), sốc KD và hội chứng sốc độc. Việc đánh giá và quản lý trẻ bị phơi nhiễm và nhiễm COVID-19 được xem xét chi tiết ở những phần khác. (Xem “Bệnh Coronavirus 2019 (COVID-19): Biểu hiện và chẩn đoán lâm sàng ở trẻ em” và “Bệnh Coronavirus 2019 (COVID-19): Hội chứng viêm đa hệ ở trẻ em” .)
Đánh giá thời gian và mức độ nghiêm trọng của triệu chứng
Thời gian và phát triển biểu hiện khó thở – Đối với bất kỳ bệnh nhân nào nghi ngờ hoặc được xác nhận nhiễm COVID-19, chúng tôi thiết lập dòng thời gian bị bệnh: các triệu chứng ngày đầu tiên bắt đầu, sự biểu hiện khó thở và ngày ngay từ lúc bắt đầu khó thở. Mặc dù khó thở nhẹ là phổ biến, nhưng tình trạng khó thở ngày càng trầm trọng, đặc biệt là khó thở cả khi nghỉ ngơi và khó chịu/tức ngực nghiêm trọng hơn, liên quan đến các triệu chứng và gợi ý sự phát triển hoặc tiến triển của sự liên quan đến phổi. Quy trình của khó thở trong những ngày sau khi khởi phát là đặc biệt quan trọng, vì hội chứng suy hô hấp cấp tính nặng hơn và nghiêm trọng hơn (ARDS) có thể biểu hiện ngay sau khi bắt đầu khó thở; trong các nghiên cứu ở những bệnh nhân phát triển ARDS, tiến triển thành ARDS xảy ra trung bình 2,5 ngày sau khi bắt đầu khó thở [ 38-42]. Ở những bệnh nhân có nguy cơ cao mắc bệnh nặng ( bảng 3 ), các nỗ lực tiếp cận nên được tập trung đặc biệt vào những ngày sau khi bắt đầu khó thở để đánh giá tình trạng hô hấp xấu đi.
Không rõ có bao nhiêu phần trăm bệnh nhân mắc COVID-19 phát triển khó thở, vì các báo cáo có sẵn có thể không đại diện cho tất cả các bệnh nhân bị nhiễm SARS-CoV-2. Tuy nhiên, trong số những bệnh nhân bị nhiễm trùng có triệu chứng, khó thở có khả năng chỉ phát triển trong một nhóm bệnh nhân. Ví dụ, khó thở đã phát triển ở 19% trong số khoảng 1000 bệnh nhân COVID-19 nhập viện tại Vũ Hán, Trung Quốc [ 43 ]. Tuy nhiên, trong một nghiên cứu CDC trên bệnh nhân COVID-19 được xác nhận trong phòng thí nghiệm ở Hoa Kỳ, 43% người lớn có triệu chứng và 13% trẻ em có triệu chứng bị khó thở [ 32]. Trong số những bệnh nhân bị khó thở, nó thường bắt đầu ít nhất vài ngày sau khi phát bệnh. Trong một nghiên cứu trên 41 bệnh nhân nhập viện ở Trung Quốc, có khó thở tiến triển, trung bình, tám ngày sau khi xuất hiện triệu chứng [ 44 ]. (Xem phần “Bệnh coronavirus 2019 (COVID-19): Đặc điểm lâm sàng”, phần ‘Biểu hiện lâm sàng’ .)
Đánh giá khó thở  –  Đánh giá khó thở từ xa nên tập trung vào các triệu chứng chủ quan của bệnh nhân, cũng như đánh giá khách quan về hô hấp, bao gồm suy giảm chức năng hô hấp [ 45 ]. Chúng tôi bắt đầu bằng cách hỏi xem bệnh nhân có bị khó thở không, ngoài việc liên quan đến ho. Nếu có, chúng tôi yêu cầu bệnh nhân mô tả sự khó khăn bằng lời nói của họ và đánh giá sự dễ dàng và thoải mái trong lời nói của họ (ví dụ: nếu họ có thể nói thoải mái trong các câu hoàn chỉnh).
Ngoài ra, chúng tôi đặt câu hỏi cung cấp đánh giá khách quan hơn về những thay đổi về tình trạng hô hấp, bao gồm [ 45 ]:

  • Những hoạt động nào trước đây bạn có thể làm mà không gặp khó khăn gì đang khiến bạn hết hơi?
  • “Điều này có trở nên tồi tệ hơn trong một, hai hoặc ba ngày qua không?”
  • Bạn có thở mạnh hơn hay nhanh hơn bình thường khi ngồi yên không?
  • Bạn có bị hạn chế khi làm việc nhà thông thường do khó thở?
  • Có phải đi bộ khiến bạn cảm thấy chóng mặt?

Chúng tôi sử dụng đánh giá này để phân loại khó thở theo mức độ nghiêm trọng:

  • Khó thở nhẹ – Khó thở không can thiệp vào các hoạt động hàng ngày (ví dụ, khó thở nhẹ với các hoạt động như leo một đến hai chuyến thang bộ hoặc đi bộ nhanh).
  • Khó thở vừa phải – Khó thở tạo ra những hạn chế trong các hoạt động của cuộc sống hàng ngày (ví dụ, khó thở làm hạn chế khả năng đi lên một tầng của cầu thang mà không cần nghỉ ngơi, hoặc can thiệp vào công việc chuẩn bị bữa ăn và vệ sinh nhẹ).
  • Khó thở nặng – Khó thở gây khó thở khi nghỉ ngơi, khiến bệnh nhân không thể nói thành câu hoàn chỉnh và can thiệp vào các hoạt động cơ bản như đi vệ sinh và mặc quần áo.

Nếu có sẵn, tư vấn từ xa với khả năng video có thể cho phép đánh giá tình trạng hô hấp tốt hơn, bằng cách cho phép bác sĩ lâm sàng quan sát mô hình hô hấp của bệnh nhân, bao gồm cả việc sử dụng các cơ phụ của hô hấp [ 9 ].
Sự hiện diện của khó thở, cùng với các yếu tố nguy cơ phát triển bệnh nặng ( bảng 3 ), có thể được sử dụng để hướng dẫn bác sĩ lâm sàng trong việc xác định xem bệnh nhân có cần đánh giá trực tiếp hay không. (Xem ‘Đánh giá rủi ro đối với bệnh nặng’ ở trên và ‘Xác định xem đánh giá trực tiếp có được chỉ định không’ dưới đây.)
Đánh giá độ bão hòa oxy  –  Nếu một bệnh nhân mắc COVID-19 có quyền truy cập vào máy đo độ bão hòa oxi  đáng tin cậy ở nhà, và có thể đo lường và báo cáo đầy đủ kết quả cho bác sĩ lâm sàng, đo độ bão hòa oxy có thể được sử dụng như một thông tin bổ sung để đánh giá tình trạng lâm sàng của họ . Bệnh nhân nên sử dụng máy đo độ bão hòa oxi trên ngón tay ấm, vì số liệu thu được trên ngón tay lạnh có thể không chính xác [ 46 ]. Trong môi trường ngoại trú, chúng tôi hướng dẫn bệnh nhân kiểm tra lượng oxy bão hòa của họ hai lần mỗi ngày và thông báo cho chúng tôi nếu giá trị giảm xuống dưới 95%.

Đo oxy chỉ nên được xem xét trong bối cảnh trình bày lâm sàng tổng thể của bệnh nhân; mức độ bão hòa oxy bình thường không thể được sử dụng để loại trừ các yếu tố liên quan đến hô hấp có ý nghĩa lâm sàng ở bệnh nhân với các triệu chứng liên quan như khó thở tiến triển hoặc nặng hoặc mức độ thị lực tổng thể cao (xem ‘Đánh giá mức độ nguy kịch tổng thể’ bên dưới). Ngoài ra, mặc dù oxy hóa bình thường có thể yên tâm, không có gì đảm bảo rằng tình trạng hô hấp sẽ không xấu đi khi bệnh tiến triển.
Lưu ý, chúng tôi không xem xét các chỉ số bão hòa oxy thu được thông qua một ứng dụng (“App”) trên điện thoại di động đủ chính xác để dựa vào đó sử dụng trên lâm sàng [ 47 ].
Như với chứng khó thở, sự sẵn có của điều trị từ xa với khả năng quay video có thể cho phép đánh giá tình trạng thiếu oxy gián tiếp bằng cách quan sát chứng xanh tím, nếu có [ 9 ].
Đánh giá mức độ nguy kịch tổng thể  –  Ngoài việc đánh giá tình trạng hô hấp, chúng tôi đánh giá mức độ nguy kịch chung của bệnh nhân bằng cách đặt câu hỏi về chỉnh hình, chóng mặt, té ngã, hạ huyết áp (nếu đo huyết áp tại nhà), thay đổi trạng thái tâm thần (ví dụ, thờ ơ, nhầm lẫn, thay đổi hành vi, khó khăn trong việc vận chuyển), chứng xanh tím quan sát và lượng nước tiểu. Mặc dù các triệu chứng chỉnh hình nhẹ có thể được giải quyết theo hướng dẫn để tăng chất lỏng, thay đổi trạng thái tâm thần, té ngã, tím tái, hạ huyết áp, vô niệu và đau ngực gợi ý hội chứng mạch vành cấp tính có liên quan và đánh giá trực tiếp. (Xem phần ‘Đánh giá trực tiếp về chứng khó thở vừa / nặng, thiếu oxy và lo lắng về mức độ nguy kịch cao hơn’ bên dưới.)
Đánh giá thiết lập nhà và các yếu tố xã hội  –  Chúng tôi đánh giá khả năng của bệnh nhân theo dõi các triệu chứng của họ và để hiểu tầm quan trọng của việc tìm kiếm hướng dẫn y tế khi các triệu chứng tiến triển. Bệnh nhân thiếu khả năng tự giám sát và tự báo cáo có thể cần tiếp cận nhân viên chuyên sâu hơn để được quản lý đầy đủ tại nhà.
Ngoài ra, theo hướng dẫn tạm thời của CDC về quản lý nhà , chúng tôi đánh giá xem liệu nơi cư trú của bệnh nhân có phù hợp để quản lý và phục hồi tại nhà hay không [ 48 ]; bệnh nhân được quản lý tại nhà phải có khả năng tuân thủ các biện pháp phòng ngừa nhiễm trùng và cách ly thích hợp trong suốt thời gian bị bệnh và hồi phục (bao gồm sử dụng phòng ngủ riêng nếu không sống một mình). Các nguồn lực quan trọng khác bao gồm một người chăm sóc có sẵn, tiếp cận đầy đủ với thực phẩm và hỗ trợ các hoạt động của cuộc sống hàng ngày nếu cần thiết. Việc bệnh nhân có bất kỳ thành viên nào trong gia đình có nguy cơ mắc bệnh nặng hay không là một điều cần cân nhắc ( bảng 3 ). (Xem“Bệnh coronavirus 2019 (COVID-19): Kiểm soát nhiễm trùng trong chăm sóc sức khỏe và tại nhà”, phần ‘Kiểm soát nhiễm trùng trong thiết lập tại nhà’ .)
QUYẾT ĐỊNH ĐIỀU TRỊ NẾU CÁ NHÂN NGƯỜI BỆNH ĐỦ CHỈ ĐỊNH
Dựa trên đánh giá trên, đặc biệt là nguy cơ phát triển bệnh nặng, khó thở và oxy hóa, và mức độ nguy kịch tổng thể, chúng tôi xác định mức độ khẩn cấp và phù hợp (đánh giá trực tiếp so với theo dõi từ xa theo lịch hoặc tự chăm sóc) để quản lý thêm . Đối với những bệnh nhân bảo đảm đánh giá trực tiếp, chúng tôi quyết định xem đánh giá của phòng khám ngoại trú hoặc khoa cấp cứu (ED) là phù hợp. (Con đường liên quan:Bệnh coronavirus 2019 (COVID-19): Bộ ba điện thoại ban đầu của bệnh nhân ngoại trú trưởng thành .)
Mặc dù chúng tôi sử dụng các tiêu chí chung sau đây để xác định đơn vị lâm sàng phù hợp nhất để đánh giá trực tiếp, các tiêu chí này không cố định và sẽ thay đổi theo thể chế, khu vực và theo thời gian với việc thay đổi tùy chọn điều trị và khả năng điều trị.
Đánh giá trực tiếp người khó thở trung bình / nặng, thiếu oxy và lo lắng về mức độ nguy kịch cao  –  Tất cả bệnh nhân khó thở vừa hoặc nặng, độ bão hòa oxy ban đầu ≤ 94% với không khí trong phòng, hoặc các triệu chứng phù hợp với đánh giá mức độ trực tiếp cao hơn , trong ED hoặc trong một phòng khám ngoại trú, tùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng của các phát hiện.
Tiêu chí đánh giá ED và có khả năng nhập viện  –  Chúng tôi thường giới thiệu bệnh nhân có một hoặc nhiều tính năng sau đây đến ED để quản lý thêm và có khả năng nhập viện:

  • Khó thở nặng (khó thở khi nghỉ ngơi và can thiệp vào việc không thể nói thành câu hoàn chỉnh) (xem phần ‘Đánh giá khó thở’ở trên)
  • Độ bão hòa oxy trong không khí phòng ≤90 phần trăm, bất kể mức độ khó thở nghiêm trọng (xem phần ‘Đánh giá oxy’ở trên)
  • Liên quan đến sự thay đổi trong tư duy (ví dụ, nhầm lẫn, thay đổi hành vi, khó khăn trong việc vận động) hoặc các dấu hiệu và triệu chứng khác của giảm tưới máu hoặc thiếu oxy (ví dụ, té ngã, hạ huyết áp, tím tái, vô niệu, đau ngực gợi ý hội chứng mạch vành cấp tính) (xem ‘Đánh giá về mức độ tổng thể ‘ở trên)

Bệnh nhân đáp ứng các tiêu chí trên thường sẽ được nhập viện để đánh giá và quản lý bệnh nhân nội trú. Tuy nhiên, không có tiêu chí cố định để nhập viện điều trị nội trú với COVID-19; các tiêu chí khác nhau tùy theo quốc gia, khu vực và tính sẵn có của liệu pháp đặc hiệu COVID-19 (xem “Bệnh coronavirus 2019 (COVID-19): Quản lý nhập viện ở người lớn”, phần ‘Trị liệu đặc hiệu COVID-19’). Hơn nữa, trong các khu vực có tỷ lệ nhiễm cao, các tiêu chí cũng có thể thay đổi tùy theo nguồn lực của bệnh viện. Ngưỡng nhập viện thấp hơn có thể khả thi ở những nơi có gánh nặng bệnh tật không vượt quá nguồn lực sẵn có; tại Hoa Kỳ, Hội đồng Hướng dẫn điều trị COVID-19 của Viện Y tế Quốc gia (NIH) đề nghị nhập viện cho hầu hết bệnh nhân mắc bệnh từ trung bình đến nặng (ví dụ, bằng chứng nhiễm trùng đường hô hấp dưới có hoặc không thiếu oxy) [ 49 ]. Ngoài ra, các mô hình dự đoán khả năng mắc bệnh hiểm nghèo ở bệnh nhân COVID-19 nhập viện đang được phát triển, mặc dù không có mô hình nào được xác nhận để đánh giá và quản lý bệnh nhân ngoại trú [ 50 ].
Vì nguồn lực của bệnh viện nội trú của chúng tôi vượt trội so với số lượng bệnh nhân trong bối cảnh các ca bệnh COVID-19 tăng cao, chúng tôi đã thiết lập một hệ thống ngoại trú để theo dõi chặt chẽ và theo dõi những bệnh nhân không được nhập viện. Tuy nhiên, phương pháp này có thể không phù hợp trong các đơn vị với nguồn lực ngoại trú hạn chế hơn. (Xem ‘Bệnh nhân thích hợp để đánh giá tại phòng khám’ bên dưới.)
Bệnh nhân thích hợp để đánh giá tại phòng khám  –  Bệnh nhân có một trong những đặc điểm sau đây thường thích hợp để đánh giá ở phòng khám ngoại trú (lý tưởng là phòng khám hô hấp / COVID-19 chuyên dụng nếu có), miễn là họ không đáp ứng bất kỳ tiêu chí nào ở trên đánh giá trong ED:

Đánh giá phòng khám  –  Đối với bệnh nhân được đánh giá trong phòng khám ngoại trú (nếu khả thi, phòng khám hô hấp / COVID-19), chúng tôi đánh giá tình trạng hô hấp và tuần hoàn của bệnh nhân và chúng tôi đánh giá các nguyên nhân có thể điều trị khác của các triệu chứng [ 14 ]. (Xem ‘Quản lý các nguyên nhân tiềm ẩn khác của các triệu chứng’ bên dưới.)
Dựa trên tiền sử lâm sàng cẩn thận và khám thực thể, bao gồm các dấu hiệu quan trọng cũng như đo độ bão hòa oxy khi nghỉ ngơi và với tham vọng, sau đó chúng tôi xác định xem bệnh nhân có phù hợp để tự chăm sóc, quản lý tại nhà với theo dõi telehealth hay chuyển đến ED để đánh giá thêm hoặc có thể nhập viện điều trị nội trú.
Trong thực tế của chúng tôi, chúng tôi đã tìm thấy thử nghiệm trong phòng thí nghiệm và hình ảnh ngực là hữu ích trong việc đánh giá hầu hết bệnh nhân mắc COVID-19 tại phòng khám ngoại trú; trình bày lâm sàng của bệnh nhân là một xem xét quan trọng hơn trong quyết định quản lý của chúng tôi. (Xem phần “Bệnh coronavirus 2019 (COVID-19): Đặc điểm lâm sàng”, phần ‘Phát hiện trong phòng thí nghiệm’ và “Bệnh coronavirus 2019 (COVID-19): Đặc điểm lâm sàng”, phần về ‘Phát hiện hình ảnh’ .)

  • Bệnh nhân cần oxy bổ sung được chuyển đến ED để nhập viện và điều trị bằng COVID-19. Quản lý người lớn nhập viện với COVID-19 được thảo luận ở nơi khác. (Xem phần “Bệnh coronavirus 2019 (COVID-19): Quản lý ở người lớn nhập viện”, phần ‘Xác định mức độ nghiêm trọng của bệnh’và “Bệnh coronavirus 2019 (COVID-19): Quản lý ở người lớn nhập viện”, phần ‘Tiếp cận’.)
  • Một số bệnh nhân không có nhu cầu oxy bổ sung cũng có thể cần đánh giá ED thêm và có thể nhập viện (ví dụ, những người bị nhầm lẫn, yếu, khó thở tiến triển). (Xem ‘Tiêu chí đánh giá ED và có khả năng nhập viện’ở trên.)
  • Những bệnh nhân khác mắc bệnh ít nghiêm trọng hơn có thể được giới thiệu nhập viện điều trị nội trú hoặc điều trị tại phòng khám ngoại trú; quyết định quản lý những bệnh nhân này trong môi trường cứu thương (ví dụ: khả năng quản lý chất lỏng và thuốc tiêm tĩnh mạch và sắp xếp theo dõi bệnh nhân ngoại trú) hoặc thừa nhận vì bệnh nhân nội trú sẽ khác nhau giữa các tổ chức, theo vùng, theo khả năng và nguồn lực của bệnh viện, và theo thời gian, và do đó ảnh hưởng đến quyết tâm này. Chúng tôi cũng xem xét việc thiết lập nhà và các yếu tố xã hội của bệnh nhân trong việc xác định sự phù hợp của việc tiếp tục điều trị ngoại trú (phòng khám và chăm sóc sức khỏe từ xa).

Quản lý tại nhà mà không cần đánh giá trực tiếp cho người khác  –  Phần lớn bệnh nhân không có khó thở hoặc thiếu oxy vừa hoặc nặng có thể ở nhà để quản lý mà không cần đánh giá trực tiếp, miễn là họ có thể báo cáo các triệu chứng xấu đi và tự cách ly trong thời gian dự đoán bệnh. .
Các thành phần của quản lý và tư vấn tại nhà cho bệnh nhân nghi ngờ hoặc xác nhận COVID-19 sẽ được thảo luận ở nơi khác. (Xem ‘Quản lý và tư vấn cho tất cả bệnh nhân ngoại trú’ bên dưới.)
Việc những bệnh nhân này có đảm bảo theo dõi sức khỏe từ xa hay không tùy thuộc vào nguy cơ mắc bệnh nặng và mức độ khó thở ( bảng 3 ) (xem ‘Đánh giá nguy cơ mắc bệnh nặng’ ở trên và ‘Đánh giá khó thở’ ở trên):

  • Bệnh nhân không có nguy cơ cao mắc bệnh nặng, và không có khó thở được xuất viện để tự chăm sóc tại nhà; họ không cần đánh giá trực tiếp hoặc các chuyến thăm chăm sóc sức khỏe từ xa. theo dõi theo lịch trình. Họ nhận được hướng dẫn để liên hệ với bác sĩ lâm sàng của họ với bất kỳ triệu chứng xấu đi.
  • Bệnh nhân không có nguy cơ cao mắc bệnh nặng và khó thở nhẹ, không cần đánh giá trực tiếp nhưng được lên lịch để tái khám theo dõi bằng chăm sóc sức khỏe từ xa.
  • Những bệnh nhân có nguy cơ cao mắc bệnh nặng và không bị khó thở, được lên lịch để tái khám theo dõi bằng chăm sóc sức khỏe từ xa.

Tần suất và nội dung của đánh giá telehealth theo dõi được thảo luận ở nơi khác. (Xem phần ‘Theo dõi Telehealth’ bên dưới.)
Chăm sóc tại nhà được giám sát để tạo điều kiện cách ly  –  Bệnh nhân thích hợp để chăm sóc tại nhà (có hoặc không theo dõi chăm sóc sức khỏe từ xa.) nhưng không thể được quản lý đầy đủ trong môi trường cư trú thông thường của họ là những ứng cử viên tạm trú trong các cơ sở chăm sóc tại nhà được giám sát, nếu có [ 51 ].
Đặc biệt, những bệnh nhân không thể tự cách ly đầy đủ (ví dụ, bệnh nhân sống trong các hộ gia đình nhiều thế hệ, bệnh nhân sống với những người có nguy cơ cao ( bảng 3 ), bệnh nhân bị vô gia cư) nên được cung cấp các nguồn lực như đơn vị nhà ở chuyên dụng, nếu có [ 52-54 ]. Sự gián đoạn của các gia đình nên được giảm thiểu càng nhiều càng tốt. Mọi nỗ lực nên được thực hiện để tránh nhập viện chỉ đơn giản là nhằm mục đích tạo điều kiện tự cách ly, vì tùy chọn này thường không có sẵn trên thực tế ở những vùng có bệnh lan rộng.
Thật không may, các cơ sở chăm sóc tại nhà dành riêng cho bệnh nhân COVID-19 không được phổ biến rộng rãi ở nhiều quốc gia và khu vực, và các giải pháp dựa vào cộng đồng để tự cách ly nên được khám phá.
QUẢN LÝ VÀ KHUYẾN CÁO CHO TẤT CẢ BỆNH NHÂN NGOẠI TRÚ
Khi thích hợp về mặt lâm sàng, thông thường nên quản lý bệnh nhân nghi ngờ hoặc xác nhận có COVID-19 từ xa thông qua các chuyến thăm khám từ xa. (Xem ‘Cơ sở lý luận để quản lý ngoại trú và chăm sóc từ xa’ ở trên.)
Các khuyến nghị tạm thời về quản lý bệnh nhân ngoại trú của COVID-19 được cung cấp bởi Tổ chức Y tế Thế giới , Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) tại Hoa Kỳ, Viện Sức khỏe và Chăm sóc Sức khỏe (NICE) Quốc gia, Vương quốc Anh, và một số trung tâm y tế học thuật [ 55-59 ]. (Xem phần “Bệnh coronavirus 2019 (COVID-19): Quản lý ở người lớn nhập viện”, phần ‘Các giao thức thể chế’ .)
Kiểm soát nhiễm trùng  –  Với tất cả bệnh nhân, chúng tôi củng cố tầm quan trọng của kiểm soát nhiễm trùng và tự cách ly và cung cấp hướng dẫn về thời gian cách ly dự kiến. Chúng được xem xét chi tiết ở phần khác. (Xem phần “Bệnh coronavirus 2019 (COVID-19): Kiểm soát nhiễm trùng trong chăm sóc sức khỏe và tại nhà”, phần ‘Kiểm soát nhiễm trùng tại nhà’ .)
Quản lý triệu chứng và kỳ vọng phục hồi  –  Điều trị triệu chứng bao gồm thuốc hạ sốt và thuốc giảm đau khi bị sốt, đau cơ và đau đầu. Chúng tôi thường thích acetaminophen ; tuy nhiên, chúng tôi thông báo cho bệnh nhân rằng việc sử dụng thuốc chống viêm không steroid (NSAID) là chấp nhận được nếu các triệu chứng không đáp ứng với acetaminophen. (Xem phần “Bệnh coronavirus 2019 (COVID-19): Xử trí ở người lớn nhập viện”, phần ‘Không chắc chắn về việc sử dụng NSAID’ .)
Một số bệnh nhân bị ho hoặc khó thở có thể cải thiện triệu chứng bằng cách tự điều chỉnh (nghỉ ngơi trong tư thế nằm nghiêng hơn là tư thế nằm ngửa) [ 60 ]. Tuy nhiên, bệnh nhân được khuyến cáo rằng các triệu chứng hô hấp tiến triển, đặc biệt là khó thở nặng hơn, nên nhanh chóng liên hệ với bác sĩ lâm sàng để đánh giá thêm. (Xem phần ‘Đánh giá lại tình trạng khó thở’ bên dưới.)
Tất cả các chăm sóc khác thường hỗ trợ, tương tự như khuyến cáo cho các bệnh do virus cấp tính khác:

  • Chúng tôi khuyên rằng bệnh nhân nên uống nhiều nước, đặc biệt là những bệnh nhân bị sốt kéo dài hoặc cao hơn, trong đó tổn thất do mất nước không thể bảo vệ có thể là đáng kể.
  • Ho dai dẳng, cản trở giấc ngủ hoặc gây khó chịu có thể được kiểm soát bằng thuốc ho không kê đơn (ví dụ, dextromethorphan) hoặc benzonatatetheo toa , 100 đến 200 mg uống ba lần mỗi ngày khi cần thiết.
  • Chúng tôi khuyên nên nghỉ ngơi khi cần thiết trong thời gian bị bệnh cấp tính; Đối với những bệnh nhân không bị thiếu oxy, việc tái định vị và tham vọng thường xuyên được khuyến khích. Ngoài ra, khi bệnh nhân hồi phục, chúng tôi khuyến khích tất cả bệnh nhân tiến hành vận động ngay khi có thể

Ngoài ra, chúng tôi giáo dục bệnh nhân về sự thay đổi rộng rãi về thời gian để giải quyết triệu chứng và phục hồi hoàn toàn từ COVID-19. Mặc dù dữ liệu ban đầu từ Trung Quốc cho thấy bệnh nhân mắc bệnh nhẹ hồi phục sau hai tuần và những người mắc bệnh nặng hơn sẽ hồi phục sau ba đến sáu tuần [ 61 ], dữ liệu tích lũy cho thấy quá trình hồi phục có nhiều thay đổi và có thể phụ thuộc vào các yếu tố nguy cơ tiền ung thư ( ví dụ: tuổi, tình trạng sức khỏe) ngoài mức độ nghiêm trọng của bệnh. Bệnh nhân trẻ và khỏe mạnh mắc bệnh nhẹ thường hồi phục hoàn toàn trong vòng vài tuần, trong khi bệnh nhân bị bệnh kèm theo hoặc nhiễm trùng nặng có thể hồi phục kéo dài hơn. Một số triệu chứng, bao gồm mệt mỏi và khó thở, có thể mất nhiều thời gian hơn, tám tuần hoặc hơn, để giải quyết [ 62 ].
Kiểm soát các nguyên nhân tiềm ẩn khác của các triệu chứng  –  Vì các triệu chứng của COVID-19 có thể trùng lặp với các tình trạng phổ biến, điều quan trọng là phải xem xét các nguyên nhân có thể khác của các triệu chứng bao gồm các bệnh nhiễm trùng đường hô hấp khác (ví dụ: cúm, viêm họng do liên cầu khuẩn, viêm phổi mắc phải tại cộng đồng ]), suy tim sung huyết, hen suyễn hoặc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), và thậm chí lo lắng ( bảng 1 ) [ 14 ].
Đối với các tình trạng có thể được điều trị từ xa, chẳng hạn như viêm họng do liên cầu khuẩn có thể xảy ra, bệnh hen suyễn nhẹ hoặc các đợt cấp của suy tim sung huyết mạn tính (CHF), chúng tôi sẽ thường điều trị mà không cần đánh giá trực tiếp theo lịch. Quản lý các điều kiện y tế cụ thể được thảo luận trong các đánh giá chủ đề UpToDate có liên quan.
Tỷ lệ mắc các bệnh khác cũng nên được xem xét. Ví dụ, ở những khu vực phổ biến COVID-19 và hoạt động của cúm theo mùa vẫn còn cao, bệnh nhân có triệu chứng phù hợp với cả hai điều kiện nên được điều trị theo kinh nghiệm đối với bệnh cúm.
Chúng tôi cũng xem xét mức độ phổ biến của COVID-19 trong cộng đồng trong quyết định của chúng tôi có nên đánh giá trực tiếp bệnh nhân hay không; đánh giá lâm sàng, tuy nhiên, vẫn là xem xét quan trọng nhất trong quyết định này. Ví dụ, ở những khu vực có tỷ lệ lưu hành COVID-19 cao, cần nỗ lực để tránh hoặc giảm thiểu đánh giá trực tiếp nếu có thể; đánh giá và quản lý từ xa khó thở nhẹ, nếu thích hợp lâm sàng. (Xem phần ‘Đánh giá lại tình trạng khó thở nặng hơn’ bên dưới và ‘Xem xét các nguyên nhân góp phần gây khó thở trầm trọng hơn’ bên dưới.)
Vai trò giới hạn cho COVID-19 cụ thể điều trị  –  điều trị đặc hiệu COVID-19 không nên quy định trong khung cảnh bên ngoài cấp cứu của một thử nghiệm lâm sàng [ 63 ]. Mặc dù dữ liệu chất lượng cao bị hạn chế, không có sự can thiệp nào chứng minh được hiệu quả của COVID-19 không nghiêm trọng, và có những lo ngại về độc tính tiềm ẩn trong môi trường không được giám sát [ 64 ].
Đặc biệt, hydroxychloroquine đã nhận được sự chú ý đáng kể như là một tác nhân có khả năng hoạt động chống vi-rút, nhưng các thử nghiệm không cho thấy lợi ích lâm sàng rõ ràng đối với bệnh nhân mắc COVID-19, bao gồm cả những người được quản lý ở bệnh nhân ngoại trú [ 65,66 ]. Ví dụ, trong một thử nghiệm nhãn mở bao gồm 293 bệnh nhân mắc COVID-19 nhẹ không đảm bảo nhập viện, hydroxychloroquine dùng trong vòng năm ngày kể từ khi khởi phát triệu chứng không làm giảm nồng độ virus vào ngày 3 hoặc 7 so với không điều trị [ 65 ]. Ngoài ra, không có sự giảm đáng kể về mặt thống kê về tỷ lệ nhập viện hoặc thời gian giải quyết triệu chứng. Tỷ lệ tác dụng phụ, chủ yếu là các triệu chứng tiêu hóa, là lớn hơn với hydroxychloroquine.
Hầu hết các liệu pháp điều trị cụ thể COVID-19, bao gồm dexamethasone , đang được sử dụng và đánh giá ở những bệnh nhân nhập viện với bệnh nặng hơn; những điều này được thảo luận chi tiết ở phần khác (Xem phần “Bệnh coronavirus 2019 (COVID-19): Xử trí ở người lớn nhập viện”, phần ‘Điều trị đặc hiệu COVID-19’ .)
Bệnh nhân quan tâm có thể được giới thiệu đến các thử nghiệm lâm sàng để điều trị COVID-19, nếu có sẵn tại địa phương. Một danh mục các thử nghiệm lâm sàng có thể được tìm thấy tại covid-trials.org ; danh sách các thử nghiệm có thể được lọc bằng cách cài đặt (ví dụ: bệnh nhân ngoại trú so với bệnh nhân nội trú).
Quản lý thuốc  –  Nói chung, chế độ dùng thuốc tại nhà thông thường của bệnh nhân không được điều chỉnh, mặc dù một số thay đổi có thể cần thiết.
Chúng tôi khuyên những bệnh nhân sử dụng thuốc nebulized nên tránh sử dụng khi có mặt người khác và sử dụng chế phẩm thuốc hít liều đo thay thế, khi có thể, để tránh khí dung tiềm tàng của hội chứng hô hấp cấp tính nặng coronavirus 2 (SARS-CoV-2). (Xem phần “Bệnh coronavirus 2019 (COVID-19): Quản lý ở người lớn nhập viện”, phần ‘Tránh dùng thuốc nebulized’ và “Bệnh coronavirus 2019 (COVID-19): Các vấn đề về chăm sóc và quản lý đường thở” bệnh nhân thở tự phát) ‘ .)
Nếu bệnh nhân đã sử dụng thiết bị áp lực đường thở dương liên tục (CPAP) hoặc áp lực đường thở dương hai chiều (BPAP) để kiểm soát chứng ngưng thở khi ngủ tắc nghẽn, họ có thể tiếp tục sử dụng máy của họ; như với máy phun sương, họ chỉ nên sử dụng thiết bị khi cách ly với người khác.
Đối với bệnh nhân dùng thuốc điều hòa miễn dịch, chúng tôi tham khảo ý kiến ​​bác sĩ lâm sàng kê đơn về những rủi ro và lợi ích tương đối của việc ngừng sử dụng thuốc, điều này phụ thuộc vào chỉ định và mức độ nghiêm trọng của tình trạng bệnh. (Xem “Coronavirus bệnh 2019 (COVID-19): Các vấn đề liên quan đến cấy ghép nội tạng rắn”, phần nói về ‘Điều chỉnh suy giảm miễn dịch’ và “bệnh Coronavirus 2019 (COVID-19): Chăm sóc bệnh nhân bị bệnh thấp khớp hệ thống trong đại dịch”, phần trên ‘Quản lý thuốc với COVID được ghi nhận hoặc giả định 19 ).)
Huyết khối có thể thích hợp cho một số bệnh nhân, chẳng hạn như những người có nguy cơ huyết khối tĩnh mạch cao. Điều này được thảo luận chi tiết hơn ở nơi khác. (Xem phần “Bệnh coronavirus 2019 (COVID-19): Tăng đông máu”, phần ‘Huyết khối huyết khối ngoại trú’ .)
Quản lý thuốc được xem xét chi tiết hơn ở nơi khác. (Xem “Bệnh coronavirus 2019 (COVID-19): Quản lý ở người lớn nhập viện”, phần ‘Quản lý thuốc mãn tính’ và “Bệnh coronavirus 2019 (COVID-19): Quản lý ở người lớn nhập viện”, phần ‘Không chắc chắn về việc sử dụng NSAID’ và “Bệnh coronavirus 2019 (COVID-19): Quản lý ở người lớn nhập viện”, phần về ‘Tránh dùng thuốc nebulized’ và “Bệnh coronavirus 2019 (COVID-19): Quản lý ở người lớn nhập viện”, phần ‘Thuốc điều trị miễn dịch’ và “coronavirus bệnh 2019 (COVID-19): Các vấn đề liên quan đến bệnh thận và tăng huyết áp “, phần ‘“Bệnh coronavirus 2019 (COVID-19): Tăng đông máu”, phần trên ‘Bệnh huyết khối ngoại trú’ .)
Tư vấn về các triệu chứng cảnh báo  –  Chúng tôi tư vấn cho tất cả các bệnh nhân về các triệu chứng cảnh báo cần nhanh chóng đánh giá lại bằng cách thăm khám trực tiếp và gián tiếp, bao gồm các đánh giá của khoa cấp cứu (ED). Chúng bao gồm khởi phát mới khó thở, khó thở ngày càng tồi tệ, chóng mặt và thay đổi trạng thái tinh thần như nhầm lẫn. Bệnh nhân được giáo dục về thời gian diễn ra các triệu chứng và sự phát triển có thể của suy hô hấp có thể xảy ra, trung bình, một tuần sau khi phát bệnh. Ngoài ra, chúng tôi đánh giá sự sẵn có của hỗ trợ tại nhà, đảm bảo rằng họ biết nên gọi ai nếu họ cần hỗ trợ và củng cố khi nào và làm thế nào để truy cập các dịch vụ y tế khẩn cấp.
Bệnh nhân mắc bệnh phổi tắc nghẽn (ví dụ, COPD hoặc hen suyễn) được đặc biệt khuyên nên theo dõi chặt chẽ tình trạng hô hấp của họ, và được khuyến cáo không chủ quan rằng khó thở ngày càng tồi tệ là do tình trạng bệnh phổi tiềm ẩn của họ.
Giải quyết các mục tiêu chăm sóc  –  Với mức độ nghiêm trọng tiềm tàng của COVID-19, tất cả bệnh nhân nên cập nhật các chương trình chăm sóc sức khỏe và thông tin chỉ thị trước trong hồ sơ sức khỏe điện tử của họ.
Đối với những bệnh nhân mắc bệnh nội khoa đáng kể và tình trạng sức khỏe kém, COVID-19 có thể gây ra bệnh nặng bao gồm suy hô hấp do hội chứng suy hô hấp cấp tính (ARDS). Trong số những bệnh nhân như vậy, những người phát triển các biến chứng đe dọa tính mạng có thể có kết quả kém mặc dù sử dụng các biện pháp tích cực như thở máy. Đối với những bệnh nhân có nguy cơ biến chứng cao nhất và có khả năng sống sót thấp nhất, sự phù hợp của việc nhập viện và hỗ trợ máy thở nên được thảo luận trước về sự suy giảm đáng kể trong tình trạng lâm sàng. Đối với những bệnh nhân này, có thể thích hợp để giải quyết các chiến lược chăm sóc giảm nhẹ tại nhà theo dự đoán nhu cầu. Nhiều tổ chức có các chương trình chăm sóc giảm nhẹ và chăm sóc bệnh nhân để cung cấp hỗ trợ điều dưỡng và công tác xã hội lành nghề cho bệnh nhân và gia đình. (Xem“Bệnh coronavirus 2019 (COVID-19): Các vấn đề chăm sóc quan trọng và quản lý đường thở”, phần ‘Khả năng phân bổ và phân bổ nguồn lực khan hiếm’ và “Bệnh coronavirus 2019 (COVID-19): Các vấn đề chăm sóc quan trọng và quản lý đường thở”, phần trên ‘ Kết thúc các vấn đề cuộc sống ‘ và “Lập kế hoạch chăm sóc trước và chỉ thị trước”, phần’ Tài nguyên COVID-19 ‘ .)
Hiến tặng huyết tương đối lưu  –  Chúng tôi khuyến khích tất cả các bệnh nhân đủ điều kiện hiến huyết tương dưỡng sau khi họ hồi phục từ COVID-19. Để đủ điều kiện hiến huyết tương, bệnh nhân phải đáp ứng các tiêu chí chung về hiến máu (đã được Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ [FDA] sửa đổi vào tháng 4 năm 2020 để tăng nhóm người hiến máu tiềm năng) và hướng dẫn phục hồi COVID-19 cụ thể [ 67 ]. (Xem phần “Sàng lọc người hiến máu: Lịch sử y tế”, phần ‘COVID-19 đại dịch sửa đổi tiêu chí trì hoãn’ và “Bệnh coronavirus 2019 (COVID-19): Quản lý ở người lớn nhập viện”, phần ‘Huyết tương đối kháng’ .)
THEO DÕI CHĂM SÓC SỨC KHỎE TỪ XA
Tần suất theo dõi  –  Đối với bệnh nhân mắc COVID-19 được xác định là phù hợp để quản lý tại nhà với theo dõi telehealth, tần suất thăm khám qua chăm sóc sức khỏe từ xa được xác định bởi nguy cơ mắc bệnh nặng, mức độ nghiêm trọng của các triệu chứng hô hấp và mức độ thoải mái của chúng dự báo khả năng các triệu chứng xấu đi. (Xem phần ‘Quản lý nhà mà không cần đánh giá trực tiếp cho người khác’ ở trên.)

  • Đối với hầu hết bệnh nhân, các chuyến thăm telehealth được lên kế hoạch vào các ngày 4, 7 và 10 (sau khi bắt đầu bệnh lâm sàng).
  • Tuy nhiên, đối với những bệnh nhân mà chúng tôi có mức độ quan tâm cao nhất, chúng tôi thường lên lịch cho lần khám teleealth tiếp theo trong vòng 24 giờ. Bao gồm các:
  • Bệnh nhân ≥ 65 tuổi có một hoặc nhiều yếu tố nguy cơ mắc bệnh nặng ( bảng 3) (xem ‘Đánh giá nguy cơ mắc bệnh nặng’ở trên)
  • Bất kỳ bệnh nhân nào bị khó thở vừa phải tại thời điểm đánh giá ban đầu (xem phần ‘Đánh giá khó thở’ở trên)
  • Bệnh nhân có thể nhập viện điều trị nội trú nhưng đang được quản lý tại nhà do nguồn lực và khả năng của bệnh viện hạn chế (xem phần ‘Đánh giá phòng khám’ở rên)
  • Bệnh nhân mà chúng tôi cảm thấy có thể không đáng tin cậy báo cáo giảm nhẹ đi các triệu chứng

Đối với những bệnh nhân này, tần suất của các lần khám sức khỏe từ xa tiếp theo có thể giảm xuống mỗi ngày nếu bệnh nhân vẫn ổn định lâm sàng.
Lặp lại đánh giá khó thở và thiếu oxy  –  Tại mỗi lần khám sức khỏe từ xa, chúng tôi đánh giá tình trạng hô hấp của bệnh nhân, tập trung vào đánh giá chứng khó thở mới hoặc xấu đi và thiếu oxy, vì đây là những chỉ định rất có thể cần đánh giá lại lâm sàng trực tiếp và nhập viện. Ngoài ra, chúng tôi đánh giá mức độ thị lực tổng thể, đảm bảo rằng bệnh nhân vẫn đủ ổn định lâm sàng để quản lý từ xa. (Xem phần ‘Đánh giá khó thở’ ở trên và ‘Đánh giá mức độ nguy kịch chung’ ở trên.)
Đánh giá lại tình trạng khó thở tiến triển  –  Tất cả các bệnh nhân tiến triển xấu hoặc nặng hơn đòi hỏi phải đánh giá và xử trí thêm. Chúng tôi sử dụng các tiêu chí tương tự để xác định xem bệnh nhân có cần được đánh giá trực tiếp như trong đánh giá ban đầu của chúng tôi hay không. (Xem ‘Xác định nếu đánh giá trực tiếp được chỉ định’ ở trên.)
Đối với những bệnh nhân không đáp ứng các tiêu chí đánh giá trực tiếp và những người có khả năng gây ra khó thở bằng tiền sử lâm sàng (ví dụ, lo lắng, thể nhẹ của suy tim sung huyết, hen suyễn nhẹ hoặc bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính [COPD] trầm trọng), chúng tôi thường điều trị các điều kiện này từ xa. Tuy nhiên, những bệnh nhân này được theo dõi chặt chẽ với thăm khám sức khỏe từ xa hàng ngày trong ít nhất vài ngày tới hoặc cho đến khi họ được cải thiện. Tần suất và thời gian theo dõi tiếp theo được xác định bởi quá trình lâm sàng của họ.
Khó thở đủ nghiêm trọng để can thiệp vào các hoạt động của cuộc sống hàng ngày hoặc gây khó khăn cho việc nói đòi hỏi phải có sự đánh giá trực tiếp. Hơn nữa, khó thở mới ở một bệnh nhân có nguy cơ cao mắc bệnh nặng nên nhắc nhở đánh giá trực tiếp ( bảng 3 ). (Xem ‘Đánh giá rủi ro đối với bệnh nặng’ ở trên.)
Việc đánh giá trực tiếp nên diễn ra trong bối cảnh lâm sàng thích hợp nhất, tùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng của khó thở và có thể thay đổi tùy theo hệ thống chăm sóc sức khỏe. (Xem phần ‘Đánh giá trực tiếp về chứng khó thở vừa / nặng, thiếu oxy và lo lắng về mức nguy kịch cao’ ở trên.)
Xem xét các nguyên nhân góp phần làm khó thở trầm trọng hơn  – Ngoài ra, mặc dù một số bệnh nhân có các triệu chứng xấu đi có thể được quản lý từ xa, chúng tôi thực hiện đánh giá trực tiếp nếu họ có khiếu nại về các tình trạng nghiêm trọng hoặc biến chứng không thể kiểm soát được bằng chăm sóc sức khỏe từ xa, như viêm phổi mắc phải cộng đồng nghiêm trọng (CAP; vd viêm màng ngoài tim cấp tính (ví dụ, đau ngực). Đánh giá này có thể diễn ra trong phòng khám hô hấp (COVID-19) hoặc cơ sở chăm sóc lâm sàng thích hợp. Thảo luận về việc đánh giá và quản lý các điều kiện này có thể được tìm thấy trong các chủ đề UpToDate có liên quan.
Đặc biệt, những bệnh nhân nghi ngờ COVID-19 và khó thở có bệnh phổi tắc nghẽn tiềm ẩn (bao gồm cả COPD và hen suyễn) đưa ra những thách thức quản lý độc đáo. Đối với những bệnh nhân như vậy, khó thở có thể chỉ đơn giản là do sự trầm trọng của tắc nghẽn và không thể phân biệt lâm sàng giữa tình trạng trầm trọng đơn độc của bệnh phổi tiềm ẩn và tình trạng trầm trọng liên quan đến COVID-19. Trong những trường hợp như vậy, một cơn hen suyễn hoặc bệnh trầm trọng do COPD nên được điều trị bằng một liệu trình ngắn corticosteroid đường uống và tăng sử dụng thuốc chủ vận beta tác dụng ngắn. Bệnh nhân sử dụng oxy tại nhà lúc ban đầu nên được đánh giá để tăng nhu cầu oxy. (Xem phần “Tổng quan về quản lý hen suyễn”, phần ‘Lời khuyên liên quan đến đại dịch COVID-19’ và“Xử trí các đợt cấp của bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính” .)
QUẢN LÝ NGOẠI TRÚ SAU XUẤT VIỆN NỘI TRÚ HOẶC CẤP CỨU
Sau khi xuất viện từ bệnh viện nội trú hoặc khoa cấp cứu (ED), bác sĩ lâm sàng theo dõi được chỉ định, tại phòng khám ngoại trú hoặc qua thăm khám sức khỏe từ xa. Mỗi lần gặp sau khi xuất viện hoặc xuất viện cấp cứu, chúng tôi đều củng cố tầm quan trọng của kiểm soát nhiễm trùng và cung cấp tư vấn về các triệu chứng cảnh báo cần thiết để nhanh chóng đánh giá lại. (Xem Kiểm soát nhiễm trùng ‘ ở trên và ‘ Tư vấn về các triệu chứng cảnh báo ‘ ở trên.)
Trong một số trường hợp, bệnh nhân được xuất viện về nhà hoặc được giám sát chăm sóc tại nhà từ bệnh viện nội trú trong liệu pháp oxy lưu lượng thấp, với theo dõi độ bão hòa oxi bằng chăm sóc sức khỏe từ xa (ưu tiên nếu có) hoặc có y tá thăm khám. Tuy nhiên, thực tế gửi bệnh nhân về nhà lượng oxi bổ sung là rất khác nhau, và nếu được thực hiện sẽ đảm bảo theo dõi bệnh nhân chặt chẽ.
Hội chứng chăm sóc sau chuyên sâu (PICS), một tập hợp của các triệu chứng bao gồm suy giảm chức năng thể chất, nhận thức và tâm thần, có thể xảy ra ở một số bệnh nhân COVID-19 đã khỏi bệnh nặng. Ngoài ra, một số bệnh nhân có liên quan đến phổi nặng hơn có thể có các triệu chứng phổi và hô hấp kéo dài, mặc dù không có dữ liệu liên quan đến di chứng phổi dài hạn của COVID-19. (Xem “Hội chứng chăm sóc sau chuyên sâu (PICS)” và “Bệnh coronavirus 2019 (COVID-19): Các vấn đề chăm sóc quan trọng và quản lý đường thở”, phần ‘Di chứng lâu dài’ .)
Bệnh nhân xuất viện

  • Hầu hết bệnh nhân xuất viện từ bệnh nhân nội trú đều cần đến bác sĩ lâm sàng theo dõi trong vòng một đến hai ngày sau khi xuất viện; tùy thuộc vào tình hình lâm sàng và xã hội của họ, thăm khám từ xa hoặc thăm khám ngoại trú trực tiếp phù hợp.
  • Đối với những bệnh nhân được đánh giá và xuất viện khỏi ED và những người cảm thấy cần được chăm sóc theo dõi, các chuyến thăm khám từ xa cũng có thể phù hợp. Thời gian của các chuyến thăm như nhau, tuy nhiên, sẽ khác nhau tùy thuộc vào thị lực và chỉ định của bệnh nhân.

Bệnh nhân xuất viện chăm sóc tại nhà được giám sát để phục hồi  –  Là một phần của việc chăm sóc liên tục cho bệnh nhân mắc COVID-19, nhà ở tạm thời trong các cơ sở chăm sóc nội trú được giám sát cũng có thể thích hợp để quản lý bệnh nhân xuất viện từ các bệnh viện nội trú, cũng như những người được đánh giá và xuất viện từ ED. (Xem phần ‘Chăm sóc tại nhà được giám sát để tạo điều kiện cách ly’ ở trên.)
Tùy thuộc vào loại cơ sở, khả năng y tế của bệnh nhân và các nguồn lực sẵn có, theo dõi sức khỏe từ xa có thể phù hợp; cường độ theo dõi sức khỏe từ xa sẽ thay đổi tùy theo chỉ định về nhà ở (ví dụ, chỉ có nhu cầu cách ly so với cách ly với nhu cầu y tế cấp tính hơn).
HƯỚNG DẪN LIÊN KẾT XÃ HỘI
Liên kết đến các hướng dẫn do xã hội và chính phủ tài trợ từ các quốc gia và khu vực được chọn trên thế giới được cung cấp riêng. (Xem “Hướng dẫn liên kết xã hội: Coronavirus 2019 (COVID-19) – hướng dẫn sức khỏe cộng đồng” và “Hướng dẫn liên kết xã hội: Coronavirus 2019 (COVID-19) – Hướng dẫn chăm sóc đặc biệt” và “Phương châm liên kết: Coronavirus 2019 (COVID-19) – Thông tin cho bệnh nhân “ .
THÔNG TIN CHO BỆNH NHÂN
 
 
UpToDate cung cấp hai loại tài liệu giáo dục bệnh nhân là “Cơ bản” và “Ngoài những điều cơ bản”. Khái niệm cơ bản giáo dục bệnh nhân được viết bằng ngôn ngữ đơn giản, tại cấp độ đọc 5-6, và họ trả lời bốn hoặc năm câu hỏi quan trọng là bệnh nhân có thể có về một điều kiện nhất định. Những bài viết này là tốt nhất cho những bệnh nhân muốn có một cái nhìn tổng quan và những người thích các tài liệu ngắn, dễ đọc. Ngoài các phần cơ bản giáo dục bệnh nhân dài hơn, tinh vi hơn và chi tiết hơn. Những bài viết này được viết vào cấp độ đọc 10-12 và là tốt nhất cho bệnh nhân muốn tìm hiểu những thông tin sâu và cảm thấy thoải mái với một số thuật ngữ y khoa.
Dưới đây là các bài viết giáo dục bệnh nhân có liên quan đến chủ đề này. Chúng tôi khuyến khích bạn in hoặc gửi e-mail những chủ đề này cho bệnh nhân của bạn. (Bạn cũng có thể định vị các bài viết giáo dục bệnh nhân về nhiều chủ đề khác nhau bằng cách tìm kiếm trên “thông tin bệnh nhân” và (các) từ khóa quan tâm.)

 
TÓM TẮT VÀ KIẾN NGHỊ
 

  • Sự hiểu biết của chúng tôi về phổ bệnh coronavirus 2019 (COVID-19) cũng như các chiến lược quản lý tối ưu sẽ tiếp tục được phát triển. Các dữ liệu về chiến lược quản lý, hạn chế bệnh nhân ngoại trú, và cách tiếp cận được mô tả ở đây dựa trên kinh nghiệm lâm sàng của chúng tôi; bác sĩ lâm sàng nên tính đến hoàn cảnh lâm sàng và xã hội của từng bệnh nhân cũng như các nguồn lực sẵn có. (Xem phần ‘Giới thiệu’ở trên.)
  • Quản lý ngoại trú phù hợp với hầu hết bệnh nhân nghi ngờ hoặc được xác nhận COVID-19.

Khi có thể, chúng tôi sẽ hỗ trợ chương trình quản lý chăm sóc phối hợp bao gồm phân tầng rủi ro ban đầu, thăm khám qua điện thoại lâm sàng (gọi điện thoại hoặc dựa trên nền tảng video), phòng khám hô hấp ngoại trú chuyên dụng và liên kết chặt chẽ với khoa cấp cứu địa phương (ED). (Xem ‘Nguyên tắc chung’ ở trên.)

  • Bệnh nhân sống ở khu vực có sự lây truyền rộng rãi của hội chứng hô hấp cấp tính nặng coronavirus 2 (SARS-CoV-2) và có các triệu chứng tương thích thường được quản lý theo COVID-19, ngay cả khi họ chưa được xét nghiệm hoặc xét nghiệm âm tính ban đầu kết quả ( bảng 1). (Xem ‘Nghi ngờ về COVID-19 và vai trò của thử nghiệm’ở trên.)

Theo đánh giá ban đầu, chúng tôi đánh giá các yếu tố nguy cơ của bệnh nặng ( bảng 3 ), mức độ nghiêm trọng và khó thở (và tình trạng oxy hóa của những người mắc chứng khó thở), mức độ nhạy bén và thiết lập tại nhà của bệnh nhân để xác định ai là người đánh giá trực tiếp một phòng khám ngoại trú hoặc trong ED. Các tiêu chí bổ sung mà chúng tôi sử dụng để đưa ra quyết định này không cố định mà sẽ thay đổi theo thể chế, khu vực và theo tình hình hiện tại.
(Xem phần ‘Phân tầng nguy cơ’ ở trên.) (Con đường liên quan: Bệnh coronavirus 2019 (COVID-19): Phân loại xử trí ban đầu qua điện thoại với bệnh nhân ngoại trú trưởng thành .)
Chúng tôi thường khuyến cáo bệnh nhân có một hoặc nhiều tính năng sau đây đến ED để quản lý thêm và khả năng nhập viện (xem ‘Tiêu chí đánh giá ED và khả năng nhập viện’ ở trên):

  • Khó thở nghiêm trọng (khó thở khi nghỉ ngơi và làmviệc, không thể nói thành câu hoàn chỉnh)
  • Độ bão hòa oxy trong không khí phòng 90%, bất kể mức độ nghiêm trọng của khó thở
  • Liên quan đến sự thay đổi trong tâm lý (ví dụ, nhầm lẫn, thay đổi hành vi, khó khăn trong việc vận động) hoặc các dấu hiệu và triệu chứng khác của giảm tưới máu hoặc thiếu oxy (ví dụ, ngã, hạ huyết áp, tím tái, vô niệu, đau ngực gợi ý hội chứng mạch vành cấp tính)

Chúng tôi giới thiệu bệnh nhân để đánh giá trong phòng khám ngoại trú nếu họ có một hoặc nhiều tính năng sau mà không có bất kỳ tính năng nào trước đó (xem ‘Bệnh nhân thích hợp để đánh giá tại phòng khám’ ở trên):

  • Khó thở nhẹ ở bệnh nhân bão hòa oxy trong không khí phòng từ 91 đến 94%
  • Khó thở nhẹ ở bệnh nhân có nguy cơ cao mắc bệnh nặng ( bảng 3)
  • Khó thở vừa phải ở bất kỳ bệnh nhân nào
  • Các triệu chứng liên quan đủ để đảm bảo đánh giá trực tiếp (ví dụ, chỉnh hình nhẹ) nhưng không đủ nghiêm trọng để yêu cầu giới thiệu ED
  • Quyết định giới thiệu bệnh nhân nhập viện hoặc quản lý tại nhà phụ thuộc vào một số yếu tố, bao gồm yêu cầu về oxy bổ sung, đánh giá mức độ thị lực chung của họ, và nguồn lực và khả năng của bệnh viện. (Xem phần ‘Đánh giá phòng khám’ở trên.)
  • Những bệnh nhân khác thường có thể ở nhà để quản lý mà không cần đánh giá trực tiếp nếu họ có thể báo cáo các triệu chứng xấu đi và có thể tự cách ly trong thời gian dự đoán bệnh. Việc những bệnh nhân này có đảm bảo theo dõi sức khỏe hay không tùy thuộc vào nguy cơ mắc bệnh nặng và mức độ khó thở. (Xem phần ‘Quản lý nhà mà không cần đánh giá trực tiếp cho người khác’ở trên.)
  • Khi quản lý bệnh nhân ngoại trú bằng COVID-19 (xem ‘Quản lý và tư vấn cho tất cả bệnh nhân ngoại trú’ở trên):
  • Chúng tôi củng cố tầm quan trọng của kiểm soát nhiễm trùng và tự cách ly. Hướng dẫn cách ly nhà (bao gồm cả thời gian) được thảo luận chi tiết ở nơi khác. (Xem phần “Bệnh coronavirus 2019 (COVID-19): Kiểm soát nhiễm trùng trong chăm sóc sức khỏe và tại nhà”, phần ‘Kiểm soát nhiễm trùng tại nhà’.)
  • Các triệu chứng của COVID-19 có thể trùng lặp với các tình trạng phổ biến, do đó, điều quan trọng là phải xem xét các nguyên nhân có thể khác của các triệu chứng bao gồm nhiễm trùng đường hô hấp khác, suy tim sung huyết, hen suyễn hoặc bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính (COPD), và thậm chí stress. Đối với các điều kiện có thể được điều trị từ xa, chúng tôi sẽ thường điều trị mà không cần đánh giá trực tiếp nhưng với các lần khám theo dõi sức khỏe hàng ngày theo lịch trình. (Xem ‘Quản lý các nguyên nhân tiềm ẩn khác của các triệu chứng’ở trên.)
  • Một số phương pháp điều trị đang được đánh giá để điều trị COVID-19, nhưng không có vai trò nào được chứng minh rõ ràng. Không có phương pháp điều trị nào trong số này được chỉ định cụ thể bởi tiềm ẩn rủi ro; dữ liệu bị hạn chế và có những lo ngại về độc tính tiềm ẩn trong môi trường không được giám sát.

Bệnh nhân quan tâm có thể được giới thiệu đến các thử nghiệm lâm sàng để điều trị COVID-19, nếu có sẵn tại địa phương. Một danh mục các thử nghiệm lâm sàng có thể được tìm thấy tại covid-trials.org ; danh sách các thử nghiệm có thể được chọn lọc (ví dụ: bệnh nhân ngoại trú so với bệnh nhân nội trú). (Xem ‘Vai trò và hạn chế đối với trị liệu cụ thể COVID-19’ ở trên.)

  • Nói chung, chế độ dùng thuốc tại nhà thông thường của bệnh nhân không được điều chỉnh. Tuy nhiên, chúng tôi khuyên những bệnh nhân sử dụng thuốc nebulized nên tránh sử dụng khi có mặt người khác. (Xem phần ‘Quản lý thuốc’ở trên.)
  • Chúng tôi tư vấn cho tất cả các bệnh nhân về các triệu chứng cảnh báo cần nhanh chóng đánh giá lại bằng cách thăm khám trực tiếp và gián tiếp, bao gồm cả các đánh giá ED. (Xem ‘Tư vấn về các triệu chứng cảnh báo’ở trên.)
  • Tất cả bệnh nhân nên được cập nhật tình hình chăm sóc sức khỏe và thông tin chỉ thị trước trong hồ sơ sức khỏe điện tử của họ. (Xem ‘Giải quyết các mục tiêu chăm sóc’ở trên.)
  • Chúng tôi khuyến khích tất cả các bệnh nhân đủ điều kiện hiến huyết tương sau khi họ hồi phục từ COVID-19. (Xem phần ‘Hiến huyết tương’ở trên.)
  • Theo dõi (ví dụ, bằng cách thăm khám bằng telehealth), chúng tôi đánh giá tình trạng hô hấp của bệnh nhân, tập trung vào đánh giá chứng khó thở mới hoặc xấu đi. Chúng tôi sử dụng các tiêu chí tương tự để xác định xem một bệnh nhân có cần được đánh giá trực tiếp như trong đánh giá ban đầu hay không. (Xem phần ‘Đánh giá lại tình trạng khó thở’ở trên và ‘Xem xét các nguyên nhân góp phần gây khó thở trầm trọng hơn’ở trên.)
  • Hầu hết bệnh nhân xuất viện từ bệnh nhân nội trú được theo dõi lâm sàng trong vòng một đến hai ngày sau khi xuất viện; việc đi khám ngoại trú hay trực tiếp là thích hợp nhất tùy thuộc vào tình trạng lâm sàng và tình hình xã hội của họ. Nhà ở tạm thời trong các cơ sở chăm sóc nội trú được giám sát, khi có sẵn, cũng có thể phù hợp với một số bệnh nhân xuất viện từ bệnh viện nội trú. (Xem phần ‘Quản lý ngoại trú sau khi xuất viện nội trú hoặc xuất viện ED’ở trên.)

Việc sử dụng UpToDate tuân theo Thỏa thuận đăng ký và cấp phép .
THAM KHẢO TẠI

  1. Hollander JE, Carr BG. Virtually Perfect? Telemedicine for Covid-19. N Engl J Med 2020; 382:1679.
  2. Lam PW, Sehgal P, Andany N, et al. A virtual care program for outpatients diagnosed with COVID-19: a feasibility study. CMAJ Open 2020; 8:E407.
  3. https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/hcp/ambulatory-care-settings.html (Accessed on April 20, 2020).
  4. World Health Organization. Report of the WHO-China joint mission on coronavirus disease 2019 (COVID-19), 2020. Available at: https://www.who.int/publications-detail/report-of-the-who-china-joint-mission-on-coronavirus-disease-2019-(covid-19) (Accessed on April 09, 2020).
  5. Stokes EK, Zambrano LD, Anderson KN, et al. Coronavirus Disease 2019 Case Surveillance – United States, January 22-May 30, 2020. MMWR Morb Mortal Wkly Rep 2020; 69:759.
  6. Ohannessian R. Telemedicine: Potential applications in epidemic situations. Eur Res Telemed 2015; 4:95.
  7. https://www.hhs.gov/hipaa/for-professionals/special-topics/emergency-preparedness/notification-enforcement-discretion-telehealth/index.html (Accessed on April 27, 2020).
  8. Amrane S, Tissot-Dupont H, Doudier B, et al. Rapid viral diagnosis and ambulatory management of suspected COVID-19 cases presenting at the infectious diseases referral hospital in Marseille, France, – January 31st to March 1st, 2020: A respiratory virus snapshot. Travel Med Infect Dis 2020; :101632.
  9. Greenhalgh T, Wherton J, Shaw S, Morrison C. Video consultations for covid-19. BMJ 2020; 368:m998.
  10. Turer RW, Jones I, Rosenbloom ST, et al. Electronic personal protective equipment: A strategy to protect emergency department providers in the age of COVID-19. J Am Med Inform Assoc 2020; 27:967.
  11. Judson TJ, Odisho AY, Neinstein AB, et al. Rapid design and implementation of an integrated patient self-triage and self-scheduling tool for COVID-19. J Am Med Inform Assoc 2020; 27:860.
  12. Mehring WM, Poksay A, Kriege J, et al. Initial Experience with a COVID-19 Web-Based Patient Self-assessment Tool. J Gen Intern Med 2020.
  13. https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/hcp/phone-guide/index.html (Accessed on July 02, 2020).
  14. Cohen PA, Hall LE, John JN, Rapoport AB. The Early Natural History of SARS-CoV-2 Infection: Clinical Observations From an Urban, Ambulatory COVID-19 Clinic. Mayo Clin Proc 2020; 95:1124.
  15. https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/hcp/clinical-criteria.html (Accessed on April 28, 2020).
  16. Menni C, Valdes AM, Freidin MB, et al. Real-time tracking of self-reported symptoms to predict potential COVID-19. Nat Med 2020; 26:1037.
  17. Eliezer M, Hautefort C, Hamel AL, et al. Sudden and Complete Olfactory Loss Function as a Possible Symptom of COVID-19. JAMA Otolaryngol Head Neck Surg 2020.
  18. Tong JY, Wong A, Zhu D, et al. The Prevalence of Olfactory and Gustatory Dysfunction in COVID-19 Patients: A Systematic Review and Meta-analysis. Otolaryngol Head Neck Surg 2020; 163:3.
  19. Wang W, Xu Y, Gao R, et al. Detection of SARS-CoV-2 in Different Types of Clinical Specimens. JAMA 2020.
  20. Liu Y, Yan LM, Wan L, et al. Viral dynamics in mild and severe cases of COVID-19. Lancet Infect Dis 2020; 20:656.
  21. Centers for Disease Control and Prevention. Coronavirus disease 2019 (COVID-19): Groups at higher risk for severe illness. Available at: https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/need-extra-precautions/groups-at-higher-risk.html (Accessed on April 09, 2020).
  22. Garg S, Kim L, Whitaker M, et al. Hospitalization rates and characteristics of patients hospitalized with laboratory-confirmed coronavirus disease 2019 – COVID-NET, 14 states, March 1-30, 2020. MMWR Morb Mortal Wkly Rep 2020; 69.
  23. https://covid19tracker.health.ny.gov/views/NYS-COVID19-Tracker/NYSDOHCOVID-19Tracker-Fatalities?%3Aembed=yes&%3Atoolbar=no&%3Atabs=n#/views/NYS%2dCOVID10%2dTracker/NYSDOHCOVID%2d19Tracker%2dFatalities%3aembed%3dyes%2653Atoolbar%3dno%2653Atabs%3dn (Accessed on April 10, 2020).
  24. Lighter J, Phillips M, Hochman S, et al. Obesity in patients younger than 60 years is a risk factor for Covid-19 hospital admission. Clin Infect Dis 2020.
  25. Richardson S, Hirsch JS, Narasimhan M, et al. Presenting Characteristics, Comorbidities, and Outcomes Among 5700 Patients Hospitalized With COVID-19 in the New York City Area. JAMA 2020.
  26. Docherty AB, Harrison EM, Green CA, et al. Features of 20 133 UK patients in hospital with covid-19 using the ISARIC WHO Clinical Characterisation Protocol: prospective observational cohort study. BMJ 2020; 369:m1985.
  27. https://www.chicago.gov/content/dam/city/sites/covid/reports/2020-04-09/Chicago%20COVID-19%20Update%20V2%204.9.2020.pdf (Accessed on April 10, 2020).
  28. Azar KMJ, Shen Z, Romanelli RJ, et al. Disparities In Outcomes Among COVID-19 Patients In A Large Health Care System In California. Health Aff (Millwood) 2020; 39:1253.
  29. Belanger MJ, Hill MA, Angelidi AM, et al. Covid-19 and Disparities in Nutrition and Obesity. N Engl J Med 2020.
  30. Lu X, Zhang L, Du H, et al. SARS-CoV-2 Infection in Children. N Engl J Med 2020; 382:1663.
  31. Dong Y, Mo X, Hu Y, et al. Epidemiology of COVID-19 Among Children in China. Pediatrics 2020; 145.
  32. CDC COVID-19 Response Team. Coronavirus Disease 2019 in Children – United States, February 12-April 2, 2020. MMWR Morb Mortal Wkly Rep 2020; 69:422.
  33. Riphagen S, Gomez X, Gonzalez-Martinez C, et al. Hyperinflammatory shock in children during COVID-19 pandemic. Lancet 2020; 395:1607.
  34. https://emergency.cdc.gov/han/2020/han00432.asp (Accessed on May 21, 2020).
  35. https://www.ecdc.europa.eu/sites/default/files/documents/covid-19-risk-assessment-paediatric-inflammatory-multisystem-syndrome-15-May-2020.pdf (Accessed on May 21, 2020).
  36. https://www.who.int/news-room/commentaries/detail/multisystem-inflammatory-syndrome-in-children-and-adolescents-with-covid-19 (Accessed on May 21, 2020).
  37. Verdoni L, Mazza A, Gervasoni A, et al. An outbreak of severe Kawasaki-like disease at the Italian epicentre of the SARS-CoV-2 epidemic: an observational cohort study. Lancet 2020; 395:1771.
  38. Yang X, Yu Y, Xu J, at al.. Clinical course and outcomes of critically ill patients with SARS-CoV-2 pneumonia in Wuhan, China: a single-centered, retrospective, observational study. Lancet 2020.
  39. Wang D, Hu B, Hu C, et al. Clinical Characteristics of 138 Hospitalized Patients With 2019 Novel Coronavirus-Infected Pneumonia in Wuhan, China. JAMA 2020.
  40. Yang X, Yu Y, Xu J, et al. Clinical course and outcomes of critically ill patients with SARS-CoV-2 pneumonia in Wuhan, China: a single-centered, retrospective, observational study. Lancet Respir Med 2020; 8:475.
  41. Zhou F, Yu T, Du R, et al. Clinical course and risk factors for mortality of adult inpatients with COVID-19 in Wuhan, China: a retrospective cohort study. Lancet 2020; 395:1054.
  42. Arentz M, Yim E, Klaff L, et al. Characteristics and Outcomes of 21 Critically Ill Patients With COVID-19 in Washington State. JAMA 2020.
  43. Guan WJ, Ni ZY, Hu Y, et al. Clinical Characteristics of Coronavirus Disease 2019 in China. N Engl J Med 2020; 382:1708.
  44. Huang C, Wang Y, Li X, et al. Clinical features of patients infected with 2019 novel coronavirus in Wuhan, China. Lancet 2020; 395:497.
  45. Greenhalgh T, Koh GCH, Car J. Covid-19: a remote assessment in primary care. BMJ 2020; 368:m1182.
  46. Khan M, Pretty C, Amies A, et al. Analysing the effects of cold, normal, and warm digits on transmittance pulse oximetry. Biomedical Signal Processing and Control 2016; 26:34.
  47. Modi A, Kiroukas R, Scott JB. Accuracy of smartphone pulse oximeters in patients visiting an outpatient pulmonary function lab for a 6-minute walk test. Respir Care 2019; 64.
  48. https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/hcp/guidance-home-care.html (Accessed on April 07, 2020).
  49. NIH COVID-19 Treatment Guidelines https://covid19treatmentguidelines.nih.gov/overview/management-of-covid-19/ (Accessed on April 22, 2020).
  50. Liang W, Liang H, Ou L, et al. Development and Validation of a Clinical Risk Score to Predict the Occurrence of Critical Illness in Hospitalized Patients With COVID-19. JAMA Intern Med 2020.
  51. Park PG, Kim CH, Heo Y, et al. Out-of-Hospital Cohort Treatment of Coronavirus Disease 2019 Patients with Mild Symptoms in Korea: an Experience from a Single Community Treatment Center. J Korean Med Sci 2020; 35:e140.
  52. Kang E, Lee SY, Jung H, et al. Operating Protocols of a Community Treatment Center for Isolation of Patients with Coronavirus Disease, South Korea. Emerg Infect Dis 2020; 26.
  53. Lee YH, Hong CM, Kim DH, et al. Clinical Course of Asymptomatic and Mildly Symptomatic Patients with Coronavirus Disease Admitted to Community Treatment Centers, South Korea. Emerg Infect Dis 2020; 26.
  54. Choi WS, Kim HS, Kim B, et al. Community Treatment Centers for Isolation of Asymptomatic and Mildly Symptomatic Patients with Coronavirus Disease, South Korea. Emerg Infect Dis 2020; 26.
  55. World Health Organization. Home care for patients with suspected novel coronavirus (nCoV) infection presenting with mild symptoms and management of contacts. Updated February 4, 2020. https://www.who.int/publications-detail/home-care-for-patients-with-suspected-novel-coronavirus-(ncov)-infection-presenting-with-mild-symptoms-and-management-of-contacts (Accessed on February 14, 2020).
  56. Centers for Disease Control and Prevention. Interim Guidance for Implementing Home Care of People Not Requiring Hospitalization for 2019 Novel Coronavirus (2019-nCoV). Updated Janury 31, 2020. https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/hcp/guidance-home-care.html (Accessed on February 04, 2020).
  57. Centers for Disease Control and Prevention. Interim guidance for persons who may have 2019 Novel Coronavirus (2019-nCoV) to prevent spread in homes and residential communities. https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/hcp/guidance-prevent-spread.html#First_heading (Accessed on February 06, 2020).
  58. National Institute for Health and Care Excellence (NICE) in collaboration with NHS England and NHS Improvement. Managing COVID-19 symptoms (including at the end of life) in the community: summary of NICE guidelines. BMJ 2020; 369:m1461.
  59. University of California, San Francisco. UCSF Health COVID-19 ambulatory adult remote triage. Available at: https://infectioncontrol.ucsfmedicalcenter.org/sites/g/files/tkssra4681/f/Algorithm%20for%20Ambulatory%20Remote%20Triage%20for%20Patients%20with%20Respiratory%20Illness.pdf (Accessed on April 10, 2020).
  60. Caputo ND, Strayer RJ, Levitan R. Early Self-Proning in Awake, Non-intubated Patients in the Emergency Department: A Single ED’s Experience During the COVID-19 Pandemic. Acad Emerg Med 2020; 27:375.
  61. https://www.who.int/docs/default-source/coronaviruse/who-china-joint-mission-on-covid-19-final-report.pdf (Accessed on June 02, 2020).
  62. Carfì A, Bernabei R, Landi F, Gemelli Against COVID-19 Post-Acute Care Study Group. Persistent Symptoms in Patients After Acute COVID-19. JAMA 2020.
  63. US Food and Drug Administration. FDA cautions against use of hydroxychloroquine or chloroquine for COVID-19 outside of the hospital setting or a clinical trial due to risk of heart rhythm problems. Available at: https://www.fda.gov/drugs/drug-safety-and-availability/fda-cautions-against-use-hydroxychloroquine-or-chloroquine-covid-19-outside-hospital-setting-or (Accessed on April 24, 2020).
  64. https://www.fda.gov/news-events/press-announcements/coronavirus-covid-19-update-fda-reiterates-importance-close-patient-supervision-label-use (Accessed on April 27, 2020).
  65. Mitjà O, Corbacho-Monné M, Ubals M, et al. Hydroxychloroquine for Early Treatment of Adults with Mild Covid-19: A Randomized-Controlled Trial. Clin Infect Dis 2020.
  66. Skipper CP, Pastick KA, Engen NW, et al. Hydroxychloroquine in Nonhospitalized Adults With Early COVID-19: A Randomized Trial. Ann Intern Med 2020.
  67. https://www.fda.gov/emergency-preparedness-and-response/coronavirus-disease-2019-covid-19/donate-covid-19-plasma (Accessed on May 13, 2020).

 

About Khamdinhky

Like page Y lâm sàng để cập nhật những thông tin và bài viết mới nhất!

Check Also

[COVID-19] 20 Câu hỏi và trả lời về Covid-19 vaccine từ BS Wynn Tran

Hôm nay, ngày 12/14/2020 là một ngày lịch sử trong cuộc chiến chống đại dịch …