Áp lực của người chăm sóc người cao tuổi

Chăm sóc người cao tuổi: Thách thức và nhu cầu hỗ trợ

Khi dân số ngày càng già hóa, việc chăm sóc người cao tuổi, đặc biệt là những người mắc các bệnh mạn tính hoặc đang bị sa sút trí tuệ, đã trở thành một thách thức lớn không chỉ cho hệ thống y tế mà còn cho mỗi gia đình. Chăm sóc người cao tuổi không chỉ dừng lại ở việc điều trị bệnh mà còn yêu cầu hỗ trợ tâm lý và xã hội cho những người chăm sóc – nhóm mà nhiều người gọi là “bệnh nhân vô hình”.

Áp lực của người chăm sóc

Theo ThS. Phan Thị Thu Hường từ Bộ môn Điều dưỡng, Trường Điều dưỡng – Kỹ thuật Y học, Đại học Y Dược TPHCM, những người chăm sóc bệnh nhân sa sút trí tuệ thường phải chịu đựng áp lực kéo dài do khối lượng công việc nặng và các rối loạn hành vi phức tạp của người bệnh. Đây là nhóm dễ tổn thương về sức khỏe tinh thần nhưng lại thường bị bỏ qua trong quá trình chăm sóc.

Nghiên cứu về người chăm sóc

Một nghiên cứu được thực hiện trên 107 cặp người bệnh sa sút trí tuệ và người chăm sóc tại ba bệnh viện vào năm 2025 cho thấy, 86% người chăm sóc là người thân trong gia đình và có độ tuổi trung bình khoảng 50. Mặc dù họ có nhận thức khá cao về việc hỗ trợ xã hội, nhưng mức độ căng thẳng vẫn đang ở mức trung bình.

Tác động của sự hỗ trợ từ cộng đồng

Điều đáng chú ý là khi người chăm sóc nhận được nhiều sự hỗ trợ từ gia đình, bạn bè và cộng đồng, mức độ căng thẳng của họ có xu hướng giảm. Tuy nhiên, căng thẳng cũng bị ảnh hưởng bởi trình độ học vấn, mức độ tham gia vào việc chăm sóc hàng ngày, cũng như đặc điểm bệnh lý và độ tuổi của người bệnh.

Gánh nặng chăm sóc người cao tuổi

Một nghiên cứu khác thực hiện trên hơn 200 người mắc bệnh mạn tính tại Bệnh viện Thống Nhất TPHCM cho thấy, gần một nửa số người chăm sóc đang gánh chịu áp lực ở mức nhẹ đến trung bình, trong khi hơn 33% đang trong tình trạng căng thẳng nghiêm trọng đến rất nghiêm trọng. Gánh nặng này có mối liên hệ mật thiết với mức độ phụ thuộc của người bệnh trong các hoạt động hàng ngày, khả năng sinh hoạt độc lập và các biến chứng của bệnh.

Cần sự hỗ trợ đồng bộ cho người chăm sóc

Theo ThS. Liêu Ngọc Liên từ Bộ môn Điều dưỡng, Trường Điều dưỡng – Kỹ thuật Y học, Đại học Y Dược TPHCM, gánh nặng chăm sóc không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe của người bệnh mà còn tác động trực tiếp đến sức khỏe của người chăm sóc. Nếu áp lực kéo dài và vượt quá khả năng thích ứng của họ, người chăm sóc không chỉ suy giảm sức khỏe mà còn có thể ảnh hưởng đến chất lượng chăm sóc mà họ cung cấp.

Tầm quan trọng của sức khỏe tâm thần trong chăm sóc

Các chuyên gia nhấn mạnh rằng, việc chăm sóc người cao tuổi không thể tách rời yếu tố sức khỏe tâm thần và vai trò trung tâm của người chăm sóc. Nếu chỉ chú trọng vào việc điều trị bệnh mà không quan tâm đến sức khỏe tâm lý của người chăm sóc, hiệu quả điều trị và phục hồi cho người bệnh sẽ khó đạt được như mong muốn. Do đó, việc triển khai các giải pháp hỗ trợ đồng bộ cho người chăm sóc người cao tuổi là rất cần thiết.